ಅಧಿಕ ಪ್ರಸಂಗ

      ಎರಡು ದಿನ ಕಛೇರಿಗೆ ರಜೆ ಹಾಕಿ ಊರಿಗೆ ಹೋದೆನೆಂದರೆ ಶಾಲೆಗೊಮ್ಮೆ ಭೇಟಿ ಕೊಡುವುದುಂಟು. ಆದರದು ನಾನು ಓದಿದ ಶಾಲೆ ಎಂಬ ಒಣ ಅಭಿಮಾನದಿಂದಲ್ಲ; ಬದಲಿಗೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಹೊತ್ತು ಹೋಗದ್ದಕ್ಕೆ. ಏಳು ತರಗತಿಗಳು ಸೇರಿ ಎಪ್ಪತ್ತು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿರುವ ತುಂಬು ಶಾಲೆ ಅದು. ಓದೋ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ (ಓದದೇ ಇರುವವರಿಗೂ ಸಹ) ಬಿಸಿಯೂಟ, ಹಾಲು ಭಾಗ್ಯ, ಮೊಟ್ಟೆ ಭಾಗ್ಯವೂ ದೊರೆಯುತ್ತಿರುವ ಕಾರಣ ಪೋಷಕರೂ ಖುಷಿಯಿಂದ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಶಾಲೆಗೆ ಕಲಳಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಮತ್ತೊಂದು ವರದಾನವೆಂದರೆ ಅಕ್ಕ ಪಕ್ಕದ ಊರುಗಳಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಹೈಯರ್ ಪ್ರೈಮರಿ ಸ್ಕೂಲುಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಿದ್ದು. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ 'ತಮ್ಮಂತೆ ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳು ವಿದ್ಯೆ ಕಲಿಯದೆ ಹಾಳಾಗಬಾರದು' ಎಂಬ ಹೆತ್ತವರ ಕಾಳಜಿಯೂ, 'ತಾವು ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಕಲಿತ ಪಾಠವನ್ನು ಮುಂದಿನ ತಲೆಮಾರಿಗೆ ತಲುಪಿಸಬೇಕು' ಎನ್ನುವ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಕರ ಕಕ್ಕುಲತೆಯೂ ಸೇರಿದೆ. ಇಂತಿಪ್ಪ ನಮ್ಮೂರ ಶಾಲೆಗೆ ೩ ಜನ ಶಿಕ್ಷಕರು. ಸರದಿಯಂತೆ ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರು ಒಂದೊಂದು ದಿನ ಅಡಿಗೆಯ ಉಸ್ತುವಾರಿಯನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುವರು. ಇವರನ್ನೆಲ್ಲಾ ಒಮ್ಮೆ ಮಾತಾಡಿಸಿ ಬರೋಣವೆಂದು ಅತ್ತ ಹೆಜ್ಜೆ ನೆಟ್ಟೆ.

      ಹಳ್ಳಿಯ ಹಳೆಯ ಸರ್ಕಾರಿ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ತರಗತಿಯ ಮಧ್ಯೆ ಹೋಗಿ ಮೇಷ್ಟರನ್ನು ಮಾತನಾಡಿಸಕೂಡದು ಎಂಬ ನಿರ್ಬಂಧವಿಲ್ಲದ್ದರಿಂದ ಕ್ಲಾಸ್ ರೂಂ ಒಂದರತ್ತ ಸುಳಿದೆ. ಕನ್ನಡ ಮೇಷ್ಟ್ರು ಆರನೇ ತರಗತಿಗೆ 'ಸೋದರ ವಾತ್ಸಲ್ಯ' ಅನ್ನೋ ಪಾಠ ಹೇಳ್ತಿದ್ರು. ನಾನು ಹೊರಗಿನಿಂದಲೇ "ನಮಸ್ಕಾರ ಸಾರ್" ಅಂದೆ. ಅವರು ತರಗತಿಯೊಳಗಿಂದಲೇ ಒಮ್ಮೆ ಕಣ್ಣು ಕಿರಿದು ಮಾಡಿ ನೋಡಿ "ಹೋ.. ಬಾಲು. ಬಾರಯ್ಯಾ ಬಾ. ಎಷ್ಟು ಸಮಯ ಆಯ್ತು ಮಾರಾಯ ನಿನ್ನನ್ನು ನೋಡಿ. ಎಲ್ಲಿದ್ದೀ ಈಗ, ಏನು ಮಾಡ್ಕೊಂಡಿದ್ದೀ " ಎನ್ನುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳ ಮಳೆಯನ್ನೇ ಸುರಿದರು.
       "ಎಷ್ಟು ಸಮಯ ಏನು ಬಂತು ಸಾರ್, ನಾಲ್ಕು ತಿಂಗಳ ಮುಂಚೆ ಆಲ್ವಾ ಬಂದಿದ್ದು. ಈಗ ಬಾಂಬೆಲಿ ಸಾಫ್ಟ್ ವೇರ್ ಇಂಜಿನಿಯರ್ ಆಗಿದೀನಿ" ಅವರ ಮರೆವನ್ನು ಮರೆಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿದೆ. 
      "ಹೋs.. ಇನ್ನೂ ಅಲ್ಲೇ ಇದೀಯಾ"
      "ಮತ್ತಿನ್ನೇನು ಸಾರ್, ನೀವೂ ೧೫ ವರ್ಷದಿಂದ ಇಲ್ವಾ ಇದೇ ಊರಲ್ಲಿ. ನಂದಿನ್ನೂ ಒಂದು ವರ್ಷ ಆಯ್ತು ಅಷ್ಟೆ."
      ಮೇಷ್ಟ್ರು ತಮ್ಮ ಬೊಚ್ಚು ಬಾಯನ್ನೊಮ್ಮೆ ತೆರೆದು ನಕ್ಕು ಬಿಟ್ಟು, ಆ ಸಣ್ಣ ಮಕ್ಕಳ ಮುಂದೆ ನನ್ನ ಮಾನ ಕಳೆಯುವ ಕೆಲಸ ಶುರು ಮಾಡಿದ್ರು.
      "ಇವ್ನು ಬಾಲಚಂದ್ರ ಅಂತ. ಇದೇ ಸ್ಕೂಲಲ್ಲಿ ಓದಿದ್ದು. ನಿಮ್ಮ ಥರಾನೇ ಚಿಕ್ಕ ಚಿಕ್ಕ ಚಡ್ಡಿ ಹಾಕ್ಕೊಂಡು ಬರ್ತಿದ್ದ. ಇವತ್ತು ಸೂಟು ಬೂಟು ಹಾಕೋ ಇಂಜಿನಿಯರ್ರು." ಅನ್ನೋ ಮಾತುಗಳೊಂದಿಗೆ ಮೊದಲ್ಗೊಂಡು ಇನ್ನೂ ಕನಸು ಕಾಣಲು ಕಣ್ತೆರೆಯುತ್ತಿರುವ ಪುಟ್ಟ ಮಕ್ಕಳ ಮುಂದೆ ಗುರಿ ಎಂಬ ಗುಂಡಿ ತೋಡಿ, ಕನಸೆಂಬ ಕೂಸು ಹುಟ್ಟುವ ಮೊದಲೇ ಭ್ರೂಣಹತ್ಯೆಗೈಯುವ ಪ್ರಯತ್ನ ನಡೆಯಿತು. ಇದೇ ರೀತಿ ನಿತ್ಯದತ್ಯಾಚಾರಕ್ಕೆ ಹುಟ್ಟಿದ ಪದವಿಯೇ ಸಾಫ್ಟ್ ವೇರ್ ಇಂಜಿನಿಯರ್ರು ಎಂಬ ಆಲೋಚನೆ ಬಂದಾಗೊಮ್ಮೆ ಮನಸ್ಸು ಕಹಿಯಾಯಿತು. ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಅವರ ಪಾಡಿಗೆ ಓದಲು ಬಿಟ್ಟ ಮೇಷ್ಟ್ರು ನನ್ನೊಡನೆ ಮಾತನಾಡಲೆಂದು ಹೊರಬಂದರು. 
      "ಈಗಲೂ 'ಸೋದರ ವಾತ್ಸಲ್ಯ' ಪಾಠ ಹೇಳಬೇಕಾದರೆ ಇಡೀ ರಾಮಾಯಣನೇ ಹೇಳ್ತೀರಾ ಸಾರ್" ನಾನು ಮಾತು ಶುರು ಮಾಡಿದೆ. 
      "ನಾನೇನೋ ಹೇಳ್ತೀನಿ ಕಣೋ ಬಾಲು, ಆದ್ರೆ ಈಗಿನ ಹುಡುಗ್ರು ಕೇಳ್ಬೇಕಲ್ವಾ. ನಿಮ್ಗಾದ್ರೆ ಬೆತ್ತ ಹಿಡಿದಾದ್ರೂ ಹೇಳಿ ಕೊಡ್ತಿದ್ವಿ. ಈಗಿನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಹಾಗಿಲ್ಲ. ಇದ್ದ ಬೆತ್ತಗಳೆಲ್ಲಾ ಬಿಸಿಯೂಟದ ಒಲೆಗೆ ಕಟ್ಟಿಗೆಯಾಗಿ ಹೋದ್ವು"
      "ಅದು ಸಹಜ ಆಲ್ವಾ ಸಾರ್. ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲೂ, ಬೇಸಿಗೇಲೂ ಒಂದೇ ಬಿತ್ತನ್ನ ಬಿತ್ತಿದ್ರೆ ಫಲ ಒಂದೇ ಥರ ಕೊಡ್ತದಾ"
      "ಆದರೆ ರಾಮ ಬಾಳಿ ಬದುಕಿದ ರೀತಿ, ಅವನ ಆದರ್ಶಗಳು ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ಸತ್ಯ ಕಣೋ ಬಾಲು. ಅದರಂತೆ ನಡೆದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬನ ಬಾಳೂ ಬೆಳಗುತ್ತೆ."
      "ನಿಮಗೆಲ್ಲೋ ಭ್ರಾಂತು ಸಾರ್. ರಾಮಾಯಣದಲ್ಲಿ ನಾವು ಕಾಣೋದೇನು; ರಾಮ ಉತ್ತಮೋತ್ತಮ, ರಾವಣ ನೀಚಾದಿನೀಚ. ಸದ್ಗುಣಗಳು ದುರ್ಗುಣಗಳನ್ನು ನಾಶ ಮಾಡೋ ಒಂದು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಆಲ್ವಾ ಸಾರ್ ರಾಮಾಯಣ. ನೀವೂ ಇಷ್ಟು ವರ್ಷದಿಂದ ರಾಮಾಯಣ ಪಾರಾಯಣ ಮಾಡಿದೀರ, ಈಗ ನೀವು ರಾಮನೋ, ರಾವಣನೋ?"
      ಕಡೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆಯಿಂದ ಮೇಷ್ಟ್ರು ಸ್ವಲ್ಪ ಗಲಿಬಿಲಿಗೊಂಡಂತಿತ್ತು. "ಹೀಗೆ ಕೇಳಿದ್ರೆ ಏನಯ್ಯಾ ಹೇಳೋದು; ನಾನು ರಾಮನಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ರಾವಣನಂತೂ ಅಲ್ಲ" ಅಡ್ಡಗೋಡೆ ಮೇಲೆ ದೀಪವಿಟ್ಟಂತೆ ಇತ್ತು ಮೇಷ್ಟ್ರು ಕೊಟ್ಟ ಉತ್ತರ. 
      "ನಿಜ ಸಾರ್. ಇವತ್ತಿನ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ರಾಮನಷ್ಟು ಉದಾತ್ತ ವ್ಯಕ್ತಿ ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ; ಅದೇ ರೀತಿ ರಾವಣನಷ್ಟು ಉಡಾಳನೂ ಇಲ್ಲ. ಕೇವಲ ಅವರವರ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದಾದರೂ ಅವರವರಿಗೆ ಸತ್ಯ ಇದು. ಇಂತಹ ಮಧ್ಯಮ ಮನಸ್ಥಿತಿಯ ಪಾತ್ರಗಳ ವಿಸ್ತಾರವೇ ಇಲ್ಲ ನಿಮ್ಮ ರಾಮಾಯಣದಲ್ಲಿ. ಹಾಗಾಗಿ ರಾಮಾಯಣ ಅನ್ನೋದು ಕೆಲವೇ ಜನರ ಸೋಲು ಮತ್ತು ಗೆಲುವಿನ ಕಥೆಯಾಗಿದೆಯೇ ಹೊರತು ನಮ್ಮ ನಿಮ್ಮ ಬದುಕಿಗೆ ಹಿಡಿದ ಕನ್ನಡಿಯಾಗಿ ಎಂದೂ ಕಂಡಿಲ್ಲ. ಅಥವಾ ನಮ್ಮ ಹಿರಿಯರು ನಮಗೆ ಕಾಣಿಸಿಲ್ಲ." ನನ್ನ ವಾದ ಮುಂದಿಟ್ಟೆ.
      "ಅಯ್ಯೋ ನಾಸ್ತಿಕ ಮುಂಡೆಮಗನೇ, ರಾಮಾಯಣ ಸುಳ್ಳು ಅಂತ ಏನೋ ನೀನು ಹೇಳೋದು" ಮೇಷ್ಟರಿಗೆ ಸಿಟ್ಟು ಬಂದಿತ್ತು. 
      "ಪ್ರಶ್ನೆ ರಾಮಾಯಣದ ಸತ್ಯಾಸತ್ಯತೆಯದ್ದು ಅಲ್ಲ ಸಾರ್. ಆದರೆ ಎಲ್ಲರಲ್ಲೂ ರಾಮನ ಆದರ್ಶಗಳನ್ನು ಬಿತ್ತುವ ನೆಪದಲ್ಲಿ ಇವತ್ತಿನ ಜನಾಂಗದಲ್ಲಿ ನಾವು ಯಾವ ತರಹದ ದ್ವಂದ್ವವನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸ್ತಿದೀವಿ ಅನ್ನೋದು."
      "ಏನಪ್ಪಾ ನೀನು ಹೇಳ್ತಿರೋದು" ಮೇಷ್ಟರು ಸ್ವಲ್ಪ ಮೆತ್ತಗಾಗಿದ್ದರು. 
      "ರಾಮನ ಬಾಲ್ಯ ಮತ್ತು ಇವತ್ತಿನ ಮಕ್ಕಳ ಬಾಲ್ಯ ಹೋಲಿಸಿ ನೋಡಿ. ರಾಮ ತನ್ನ ಬಾಲ್ಯವನ್ನು ತನ್ನ ಅಪ್ಪ ಅಮ್ಮಂದಿರ ಜೊತೆ ಅರಮನೆಯ ಸುಪ್ಪತ್ತಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಕಳೆದ. ಅವನಿಗೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಪಾಠ ಹೇಳಿಕೊಡೋಕೆ ವಸಿಷ್ಠರು. ಲೋಕಜ್ಞಾನವನ್ನು ಕಲಿಸಲು ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರರು. ಇವತ್ತಿನ ಮಕ್ಕಳ ಗತಿ ನೋಡಿ. ಸುಪ್ಪತ್ತಿಗೆ ಇರುವ ಪಟ್ಟಣದ ಮಕ್ಕಳು ತಿಂಗಳು ಆರು ತುಂಬುವುದರೊಳಗೆ ಇನ್ನಾರದೋ ಕೈ ಸೇರಿ ಅಪ್ಪ ಅಮ್ಮನ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ವಂಚಿತರಾಗುತ್ತವೆ. ಅಪ್ಪ ಅಮ್ಮನ ಜೊತೆ ಬೆಳೆಯುವ ಹಳ್ಳಿ ಮಕ್ಳಿಗೆ ತುತ್ತು ಹಿಟ್ಟಿಗೂ ತತ್ವಾರ. ಅದಕ್ಕೇ ನಿಮ್ಮ ನಳಪಾಕ ತಿನ್ನೋಕೆ ಶಾಲೆಗೆ ಬರ್ತವೆ. ಇನ್ನು ಹಳ್ಳಿ ಮತ್ತು ದಿಲ್ಲಿಗಳೆರಡರಲ್ಲೂ ೧೦೦% ಮಾರ್ಕ್ಸು ತಗೋಳ್ಳೋದೇ ಜ್ಞಾನ ಸಂಪಾದನೆ ಅನ್ನೋ ಭಾವನೆ ಬೆಳೆದುಬಿಟ್ಟಿದೆ."
      "ಹ್ಞೂ.. ಅದು ನಿಜ." 
      "ಮೊನ್ನೆ ಬಾಂಬೆಯಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಪಕ್ಕದ ಮನೆಯ ಮಗುವಿಗೆ ಇದೇ ರಾಮಾಯಣ ಕಥೆ ಹೇಳ್ತಾ ಇದ್ದೆ. ಆ ನರ್ಸರಿ ಓದೋ ಮಗು ಏನೇನು ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳ್ತು ಗೊತ್ತಾ."
      "ಏನು ?"
      "ರಾಮನ ಡ್ಯಾಡಿ ಮಮ್ಮಿ ಆಫೀಸಿಗೆ ಹೋಗ್ತಿರ್ಲಿಲ್ವಾ ಅಂತ ಕೇಳ್ತು. ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವದ ಆ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಜನರ ಸಂಪಾದನೆಯ ಭಾಗವನ್ನು ಕಸ್ಕೊಂಡು ಆಲ್ವಾ ಸಾರ್ ರಾಜರು ಬದುಕ್ತಿದ್ದಿದ್ದು. ಅವ್ರಿಗೆಲ್ಲಾ ಏನು ಆಫೀಸು. ಅದು ಬೇಡ ಅಂತ ಆಲ್ವಾ ಪ್ರಜಾ ಪ್ರಭುತ್ವ ಬಂದಿದ್ದು."
      "ಬಾಲು, ಇವತ್ತಿಗೆ ನಮ್ಮ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವವೂ ಉಳಿದಿಲ್ಲ. ಈಗೇನಿದ್ರೂ ಪಕ್ಷಪ್ರಭುತ್ವ. ಒಬ್ಬೊಬ್ಬ ಮತದಾರನೂ ಒಂದೊಂದು ಪಕ್ಷದ ದಾಸ. ಆ ಮಾತು ಬಿಡು, ಮತ್ತಿನ್ನೇನು ಕೇಳ್ತು ಆ ಮಗು" 
      "ರಾಮನಿಗೆ ಯಾರೂ ಫ್ರೆಂಡ್ಸ್ ಇರ್ಲಿಲ್ವಾ ಅಂಕಲ್ ಅಂತಂದು ತನಗಿರೋ ಫ್ರೆಂಡ್ಸ್ ಗಳ ಹೆಸರನ್ನಷ್ಟೂ ಹೇಳ್ತು"
      "ಗುಹ, ಸುಗ್ರೀವ, ಹನುಮಂತ ಎಲ್ಲಾ ರಾಮನ ಫ಼್ರೆಂಡ್ಸುಗಳೇ ಅಲ್ವೇನೋ. ಹೇಳ್ಲಿಲ್ವಾ ನೀನು ?" ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳ ಉತ್ತರ ಸಿಕ್ಕಿತೆನ್ನುವಂತಹ ಖುಷಿಯಲ್ಲಿ ನುಡಿದರು ಮೇಷ್ಟರು. 
      "ಅವಳಿನ್ನೂ ಪುಟ್ಟ ಮಗು ಸಾರ್. ಬಾಲ್ಯದ ಗೆಳೆಯರ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಳಿದ್ದು."
      ಮೇಷ್ಟ್ರು ಗಾಢವಾಗಿ ಎನೋ ಯೋಚಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ನಾನು ಮಾತು ಮುಂದುವರೆಸಿದೆ. "ಇನ್ನೂ ಸ್ವಲ್ಪ ದೊಡ್ಡೋರಿಗೆ ಕಥೆ ಹೇಳೋಕೂ ಭಯವಾಗುತ್ತೆ ಸಾರ್. ರಾಮನಿಗೆ ಎಷ್ಟು ಮಾರ್ಕ್ಸ್ ಬಂದಿತ್ತು ; ಅವನ ಫ್ರೆಂಡ್ಸ್ ಗೆ ಎಷ್ಟು ಬಂತು ; ರಾಮ ಫಸ್ಟ್ ಕ್ಲಾಸ್ ಪಾಸು ಮಾಡಿ ಏನೇನೋ ಆದ, ಉಳಿದೋರೆಲ್ಲಾ ಏನಾದ್ರು ; ಅವರಿಗೆಲ್ಲಾ ಯಾವ ಕಾಲೇಜಲ್ಲಿ ಸೀಟು ಸಿಕ್ತು ; ಯಾವ ಕಂಪನಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಸಿಕ್ತು ; ಸಂಬಳ ಎಷ್ಟು ; ಆನ್ ಸೈಟ್ ಎಷ್ಟು ಸಲ ಹೋದ ; ಅಂತೆಲ್ಲಾ ಕೇಳಿದ್ರೆ ಏನು ಹೇಳೋದು ಸಾರ್ ?" ನಾನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದೆ. 
      "ಅಧಿಕ ಪ್ರಸಂಗ ಅನ್ನೋದು." ಮೇಷ್ಟರು ಗುರುಗುಟ್ಟಿದರು.
      ಭಿನ್ನವಾದ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಿರುವವರು ನಾವು. ಮತ್ತೆ ಹಳೆಯ ಬೀಜವನ್ನೇ ಬಿತ್ತುವವರೂ ನಾವು. ಬದಲಾದ ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲೂ ಹಿಂದಿನ ಫಲವನ್ನೇ ಅಪೇಕ್ಷಿಸುತ್ತಿರುವುದೂ ನಾವು. ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಒಂದು ಪಠ್ಯವಸ್ತುವಾಗಿ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಿ, ಅದರಲ್ಲಿ 'ಎ' ಗ್ರೇಡು ಗಳಿಸಿದ ಬಳಿಕವೂ ಆತನಲ್ಲಿ ಮೌಲ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಜರಿಯುವುದು ಎಷ್ಟು ಸರಿ. ಆತನಲ್ಲಿ ಮೌಲ್ಯಗಳಿಲ್ಲದಿದ್ದಲ್ಲಿ ಸರ್ಟಿಫಿಕೇಟು ಕೊಡುವ ದರ್ದು ಏನಿತ್ತು. ಕೇಳಿದರೆ ಅಧಿಕ ಪ್ರಸಂಗವಾದೇತೇನೋ. ಇಂತಿಪ್ಪ ಯೋಚನಾ ಲಹರಿಯನ್ನು ತುಂಡರಿಸಲು ವಿಜ್ಞಾನದ ಮೇಷ್ಟರು ಬಂದರು. 
      "ಇಂಜಿನಿಯರ್ ಸಾಹೇಬ್ರು, ಯಾವಾಗ ಬಂದ್ರಿ; ನಡೀರಿ ಒಂದು ಟೀ ಕುಡಿದು ಬರುವ" ಮುಖದಲ್ಲಿ ನಗು ತುಂಬಿಕೊಂಡು ನುಡಿದ ಅವರಿಗೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ "ಹೀಗೆಲ್ಲಾ ಹೇಳಿ ಮರ್ಯಾದೆ ತೆಗೀಬೇಡಿ ಸಾರ್." ಎಂದೆ. 
      "ಮರ್ಯಾದೆ ತೆಗಿಯೋದಲ್ಲ ಕಣೋ ಬಾಲು, ಕೊಡ್ತಿರೋದು; ನಾವೇನಿದ್ರೂ ಈ ಹಳ್ಳಿ ಮನೆಗೆ ಮೇಷ್ಟ್ರು. ನೀನು ಬಾಂಬೆಗೇ ಇಂಜಿನಿಯರ್ರು" ಮತ್ತೆ ನಗೆಯಾಡಿದರು. ಅವರನ್ನು ಮಾತಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದವರಿಲ್ಲ. ಇಬ್ಬರೂ ಕನ್ನಡ ಮೇಷ್ಟರಿಗೆ ವಿದಾಯ ಹೇಳಿ ಬಸ್ ಸ್ಟಾಪ್ ಬಳಿಯ ಸಣ್ಣ ಗೂಡಂಗಡಿ ಕಡೆ ನಡೆದೆವು.

ಹೊರಗಿನ ಬೆಟ್ಟವನ್ನೊರಗಿದೊಂದು ದಿನ

ಕೊಕ್ಕೊಕೋ..ಕೋ.. ಕೊಕ್ಕೊಕೋ..ಕೋ.. ​ಬೆಳ್ಳಿ ಮೂಡುವ ಮೊದಲೇ ಕೋಳಿ ಕೂಗಿತ್ತು. ಅದರ ಕೂಗಿಗೇ ನನಗೆ ಎಚ್ಚರವಾಗಿದ್ದೆಂಬುದು ಸುಳ್ಳು. ನಾಲ್ಕೂ ಮುಕ್ಕಾಲಿಗೆ ಕೂಗಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಇಟ್ಟಿದ್ದ ಅಲರಾಮು ಕೂಡ ಇನ್ನೂ ಕೂಗಿಕೊಳ್ಳದ್ದರಿಂದ ಯಾವುದೋ ಕನಸು ಬಿದ್ದೇ ಎಚ್ಚರವಾಗಿದ್ದಿರಬೇಕು. ಹೀಗೆ ಎಚ್ಚರವಾದ ಜೀವಕ್ಕೆ ಆ ಕೋಳಿಗಳ ಕೂಗು ಕೇಳಿದೆ ಎಂಬುದೇ ಪರಮ ಸತ್ಯ. ಅಂಥದ್ದೇ ಇನ್ನೊಂದು ಸತ್ಯ ಏನಪ್ಪಾ ಅಂದ್ರೆ, ಒಂದಾನೊಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಮಲೆನಾಡಿನ ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಸೋಮನಹಳ್ಳಿಯ ಮುದುಕಿ ತನ್ನ ಕೋಳಿಯ ಕೋಗಿಗೇ ಬೆಳಗಾಗುವುದು ಎಂಬ ಭ್ರಮೆಯಲ್ಲಿದ್ದಂತೆ, ಕೋಳಿ ಕೂಗು ಕೇಳಿ ಬೆಳಗಾಯ್ತೆಂದು ನೀವಂದುಕೊಂಡಿರಾದರೆ ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ನಿದ್ದೆಯಿಂದೆದ್ದು ಕೂರಬೇಕಾದೀತೆಂಬುದು. ರಸ್ತೆಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಇದ್ದ ಬೀದಿ ದೀಪಗಳಲ್ಲಿ ಯಾರದೇ ಪ್ರತಿಭಟನೆ, ಮುಷ್ಕರಗಳಿಗೆ ಆಹಾರವಾಗದೇ ಉಳಿದ ಕೆಲವು ಸೋಡಿಯಂ ದೀಪಗಳನ್ನೇ ಒಬ್ಬೊಬ್ಬ ಸೂರ್ಯ ಎಂದು ತಿಳಿದು ರಾತ್ರಿಯಿಡೀ ಕೂಗುತ್ತವೆ ಇಂದಿನ ಕೋಳಿಗಳು. ಇಂತಹ ಕೋಳಿರವವನ್ನು ಹೊತ್ತು ಮೂಡುವ ಮೊದಲೇ ಕೇಳುತ್ತಾ ಎದ್ದು, ನಿತ್ಯಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮುಗಿಸಿಕೊಂಡೆ. ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಕೈಕೊಟ್ಟ ಕರೆಂಟಿಗೆ ​ಮನದಲ್ಲೇ ಹಿಡಿ ಶಾಪ ಹಾಕುತ್ತಾ, ಕತ್ತಲಲ್ಲೇ ತಲೆ ಬಾಚಿಕೊಂಡು, ನೀರಿನ ಬಾಟಲು, ಹ್ಯಾಟುಗಳನ್ನು ಹೆಗಲ ಚೀಲಕ್ಕೆ ತುರುಕಿ, ಶೂ ಮೆಟ್ಟುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಹೋದ ಕರೆಂಟು ವಾಪಸ್ಸು ಬಂದು ಒಳಗೆ ಉರಿಯುತ್ತಿದ್ದ ಟ್ಯೂಬ್ ಲೈಟು ನಾನು ಸ್ವಿಚ್ ಆಫ್ ಮಾಡಲು ಮರೆತಿದ್ದನ್ನು ನೆನಪಿಸಿದ್ದಕ್ಕೆ ತೊಟ್ಟಿದ್ದೊಂದು ಬೂಟನ್ನು ಬಿಚ್ಚಿ ದೀಪ ಆರಿಸಿ ಬಂದೆ. ಮತ್ತೇನೂ ಮರೆತಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಖಾತ್ರಿ ಆದೊಡನೆ ಎರಡೂ ಶೂ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಮನೆಯಿಂದ ಹೊರಟೆ.

ಗಂಟೆ ಆರಾಗುತ್ತಾ ಬಂದಿತ್ತು. ೬.೫೦ರೊಳಗೆ ಎಲ್ಲರೂ ಬಸ್ಸು ನಿಲ್ದಾಣ ತಲುಪಿರಬೇಕೆಂದು ನಿಗದಿಯಾಗಿತ್ತು. ಐಸೋಲೇಶನ್ ಸ್ಟಾಪ್ ಬಳಿ ಮೆಜೆಸ್ಟಿಕ್ ಕಡೆಗೆ ಹೋಗುವ ಬಸ್ಸಿಗಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತಾ ನಿಂತೆ. ಸಮಯ ಕಳೆಯಲೆಂದು ಫೋನಿನಲ್ಲೇ ಇದ್ದ ಎಫ್.ಎಂ. ಆನ್ ಮಾಡಿ ಇಯರ್ ಫೋನನ್ನು ಕಿವಿಗೆ ಚುಚ್ಚಿಕೊಂಡೆ. ಭಕ್ತಿಗೀತೆಗಳ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಶುರುವಾಗಿತ್ತು. ಲೋಕದ ಕಣ್ಣಿಗೆ ನಾನೊಬ್ಬ ನಾಸ್ತಿಕನಾಗಿರುವುದರಿಂದಲೂ , ಸ್ವಭಾವತಃ ನಾನು ಎಲ್ಲರಂತಹ ಆಸ್ತಿಕನಲ್ಲದ್ದರಿಂದಲೂ ಆ ಕೀರ್ತನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳುವ ಮನಸ್ಸಾಗದೆ ಚಾನೆಲ್ ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತಾ ಹೋಗಿ ಸುಮಧುರ ಹಿಂದಿ ಚಿತ್ರಗೀತೆಗಳನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾ ನಿಂತೆ. ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಬಂದ ಬಸ್ಸಿನ ಬೋರ್ಡು ಕಾಣುವುದು ಆ ಕತ್ತಲೆಯಲ್ಲಿ ಶಕ್ಯವಿರಲಿಲ್ಲ. ಮುಂದಿನ ಬಾಗಿಲ ಬಳಿ ಸಾಗಿ 'ಮೆಜೆಸ್ಟಿಕ್' ಎನ್ನುತ್ತಾ ಡ್ರೈವರ್ ಕಡೆ ಪ್ರಶ್ನಾರ್ಥಕವಾಗಿ ನೋಡಿದೆ. 'ಹತ್ತು' ಎನ್ನುವಂತೆ ಆತ ಕತ್ತು ಆಡಿಸಿದ. ಬಸ್ಸನ್ನೇರಿ ಒಂದು ಸೀಟು ಹಿಡಿದು ಕೂರುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಬಂದ ಕಂಡಕ್ಟರ್ ಮಹಾಶಯನ ಕೈಗೆ ೨೦ ರೋಪಯಿಗಳನ್ನಿಡುತ್ತಾ 'ಮೆಜೆಸ್ಟಿಕ್' ಅಂದೆ. ೧೯ ರೂಪಾಯಿಯ ಚೀಟಿಯನ್ನು ನನ್ನ ಕೈಗಿಟ್ಟು ಮುಂದೆ ಹೊರಟಿದ್ದ ಆತನನ್ನು ತಡೆದು, 'ಸಾರ್, ಒಂದು ರೂಪಾಯಿ ಚೇಂಜ್' ಅಂದಿದ್ದಕ್ಕೆ ಆತ ತನ್ನ ಪರ್ಸನ್ನೆಲ್ಲಾ ಹುಡುಕಿ ಎರಡು ರೂಪಾಯಿ ಪಾವಲಿ ಹೊರತೆಗೆದು 'ಒಂದು ರೂಪಾಯಿ ಇದ್ರೆ ಕೊಡಿ, ಎರಡು ರುಪಾಯಿ ಕೊಡ್ತೀನಿ' ಅಂದ. ಈಗ ನಾನು ಚೀಲವನ್ನೆಲ್ಲಾ ಹುಡುಕಿ ಕೈಗೆ ಸಿಕ್ಕ ೨'ಸಿಕ್ಕಾ'ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ಅವನ ಕೈಗಿಟ್ಟು, ಆತ ಕೊಟ್ಟ ಎರಡು ರುಪಾಯಿಗಳನ್ನು ಬ್ಯಾಗಿಗೆ ತುರುಕಿಟ್ಟ ಬಳಿಕ ಕಿಟಕಿಯಿಂದ ಹೊರಗೆ ದೃಷ್ಟಿ ನೆಟ್ಟು ಕುಳಿತೆ.

ಮೆಜೆಸ್ಟಿಕ್ ತಲುಪುವ ವೇಳೆಗೆ ಗಂಟೆ ಆರೂವರೆಯ ಆಸುಪಾಸಿನಲ್ಲಿತ್ತು. ಬಸ್ಸಿಂದ ಇಳಿಯುವಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿನ ಟ್ರೆಕ್ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯವಾದೊಬ್ಬನನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದೆ. ಒಟ್ಟಾಗಿ ಕೆ.ಎಸ್.ಆರ್.ಟಿ.ಸಿ ಯ ಮೂರನೇ ಟರ್ಮಿನಲಿನತ್ತ ನಡೆದೆವು. ದಾರಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ನಮ್ಮ ನಮ್ಮ ಮೂಗಿಗೆ ಅಡ್ಡ ಕೈಗಳನ್ನೊತ್ತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ರಕ್ಷಣೆ ಕೊಡುವ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ ಇತ್ತು. ಸ್ವಲ್ಪವೇ ದೂರದಲ್ಲಿದ್ದ ಶೌಚಾಲಯವನ್ನು ನಿತ್ಯಕರ್ಮಗಳಿಗೆ ಉಪಯೋಗಿಸಿದಲ್ಲಿ ಅವು ಕಲುಷಿತಗೊಂಡು, ನಮ್ಮ ದೇಶ 'ಸ್ವಚ್ಛ ಭಾರತ್, ಶ್ರೇಷ್ಠ ಭಾರತ್' ಆಗುವುದು ತಪ್ಪೀತೆಂದು ಬೆದರಿಯೋ, ಇಲ್ಲವೇ ರಸ್ತೆ ಬದಿಯಲ್ಲಿ ವಿಪರೀತ ಜನಜಂಗುಳಿಯಾಗುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಏಕಮಾತ್ರ ವಿಧಾನವೆಂದು ತಿಳಿದೋ ಕೆಲ ಜನರು ಇಂದಿಗೂ ಈ ಅಭಿಯಾನವನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಿಕೊಂಡೇ ಇರುವರು. ಯಾವುದು ಎಂದು ಬಾಯ್ಬಿಟ್ಟು ಹೇಳುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲವಷ್ಟೇ. 'ಇಡೀ ಬೆಟ್ಟವನ್ನಾದರೂ ಸ್ವಚ್ಚಗೊಳಿಸೇವು, ಇದು ಮಾತ್ರ ಸಾಧ್ಯವಾಗದೇನೋ' ಎರಡು ವಾರದ ಹಿಂದೆ ಸ್ಕಂದಗಿರಿಯ ಸ್ವಚ್ಛತಾ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದ ನೆನಪಿನಲ್ಲೇ ಆಡಿದ ಮಿತ್ರರ ಮಾತಿಗೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ 'ಜನರ ಮನಸ್ಸು, ಬುದ್ಧಿಗಳು ಸ್ವಚ್ಚವಾದಂದು ಹೊರ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಯಾರೂ ಸ್ವಚ್ಚತೆಯ ಪಾಠ ಹೇಳುವ ಅಗತ್ಯವೇ ಇರಲಾರದು' ಎಂಬ ನೆನಪೂ ಹತ್ತಿ ಒಮ್ಮೆ ಮುಗುಳ್ನಕ್ಕೆ. ಬೇಗ ಹೋದೆವೆಂದರೆ ಉಳಿದವರಿಗಾಗಿ ಕಾಯುವ ಕೆಲಸ. ಕೆಲವರಿಗೆ ‘ಕಾಯಕವೇ ಕೈಲಾಸ’, ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರಿಗೆ ‘ಕಾಯುವಿಕೆಯೇ ಕೈಲಾಸ’. ಗಂಟೆ ಎಳಾಗುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಒಂದಿಷ್ಟು ಜನ ಜಮಾಯಿಸಿದ್ದರು. ಅದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹೊತ್ತು ಕಾಯುವ ಅವಕಾಶವೂ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಬಂದವರೆಲ್ಲಾ ಒಂದಾಗಿ, ಬರದವರನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹೊರಡಲಣಿಯಾದೆವು. ಹೆಸರು ಕೊಟ್ಟು, ಬರುವುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿದ್ದ ೨೦ ಮಂದಿಯಲ್ಲಿ, ೧೪ ಮಂದಿ ಬಂದಿದ್ದರು. ಎಂದಿನಂತೆ ಮೊದಲಿಂದ ಪರಿಚಯವಿದ್ದವರು ತಮ್ಮ ಪಾಡಿಗೆ ಹರಟುತ್ತಾ ಕುಳಿತರೆ, ನಾನೊಂದು ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ಕೂತಿದ್ದೆ. ಈ ಹಿಂದೆ ಚೆನ್ನಗಿರಿಗೆ ಹೋದುದೇ ದಾರಿಯಾದ್ದರಿಂದ ಅಷ್ಟೇನೂ ಹೊರನೋಡುವ ಇಂಗಿತವಿರಲಿಲ್ಲ. ತಣ್ಣನೆ ಬೀಸುವ ಗಾಳಿಗೆ ಮುಖವೊಡ್ಡಿ ಸೀಟಿಗೊರಗಿ ಕುಳಿತಿದ್ದೆ. ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಕಂಡಕ್ಟರ್ ಬಂದು 'ಕಿಟಕಿ ಗ್ಲಾಸ್ ಕ್ಲೋಸ್ ಮಾಡ್ರಿ' ಅಂದ. ನಾನು ಮುಕ್ಕಾಲು ಭಾಗ ಮುಚ್ಚುವುದರಳೊಗೇ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ 'ಪೂರ್ತಿ ಮುಚ್ರೀ, ತುಂಬಾ ಕೋಲ್ಡ್ ಬರ್ತಾ ಇದೆ' ಅಂದ. ಪ್ರತಿಯಾಡದೇ ಕಿಟಕಿ ಮುಚ್ಚಿದ್ದರ ಜೊತೆಗೆ ಕಣ್ಣನ್ನೂ ಮುಚ್ಚಿ ತಲೆಯನ್ನು ಸೀಟಿಗೊರಗಿಸಿ ಕುಳಿತೆ.

ಎಲ್ಲರೂ ಏದುಸಿರು ಬಿಡುತ್ತಾ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ತಲುಪಿದೆವು. ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರು ಒಂದೊಂದು ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಓಡಿ ಹಾರುವ ಮೋಡಗಳನ್ನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿಯುವಂತೆ ಆಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಮಧ್ಯೆ-ಮಧ್ಯೆ 'ವ್ಹಾವ್.. ಬ್ಯೂಟಿಫುಲ್', 'ಆಸ್ಸಮ್..' ಎಂಬಿತ್ಯಾದಿ ಉದ್ಗಾರಗಳು ಕೇಳಿ ಬರುತ್ತಿದ್ದವು. ಹಸಿರ ಸೊಬಗು ನಡೆದು ಬಂದ ದಣಿವನ್ನು ತಣಿಸಿದ್ದರೂ, ಹೊಟ್ಟೆ ಹಸಿವನ್ನು ಡಂಗುರ ಹೊಡೆದು ಸಾರುತ್ತಿತ್ತು. ಕಟ್ಟಿ ತಂದಿದ್ದ ಅನ್ನವನ್ನು ಉಣ್ಣಲೆಂದು ಎಲ್ಲರೂ ಸುತ್ತು ಕಟ್ಟಿ ಕುಳಿತೆವು. ನಾನೋ ಆತುರಾತುರವಾಗಿ ಮುಕ್ಕತೊಡಗಿದೆ. ಅನ್ನ ಗಂಟಲಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಕೊಂಡಿತು. 'ಖ್ಹಫ಼್.. ಖ್ಹವ್..' ನಾನು ಕೆಮ್ಮುತ್ತಿದ್ದೆ. ಮುಂದೆ ನೋಡಿದರೆ ನಮ್ಮ ತಂಡದಲ್ಲೊಬ್ಬ ಬಸ್ಸಿನಿಂದಿಳಿಯಲು ಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದು ಕಂಡೆ. 'ಖ್ಹಫ಼್.. ಖ್ಹವ್..' ಕೆಮ್ಮು ಬರುತ್ತಲೇ ಇತ್ತು. ಉಳಿದೆಲ್ಲರೊಂದಿಗೆ ದೇವನಹಳ್ಳಿ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ಬಸ್ಸಿನಿಂದಿಳಿದೆ. ಕನಸಿನಲ್ಲಿ ಗಂಟಲು ಕಟ್ಟಿದ್ದಕ್ಕೆ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಕೆಮ್ಮಿದ್ದು ನೆನಪಾಗಿ ನಗು ಬರುತ್ತಿತ್ತು. ಜನ ಈತನಿಗೇತರ ಮರುಳು ಎಂದು ತಿಳಿದಾರೆಂದು ಸುಮ್ಮನಾದೆ. ಅಲ್ಲೇ ಇದ್ದ ಉಪಹಾರ ಗೃಹಕ್ಕೆ( ನೀವು ಮಂದಿರವೆಂದು ಕರೆದರೂ ನನ್ನ ಅಭ್ಯಂತರವೇನಿಲ್ಲ ) ತೆರಳಿ ಬೆಳಗ್ಗಿನ ಉಪಹಾರ ಮುಗಿಸಿ, ಮಧ್ಯಾಹ್ನಕ್ಕೆ ಚಿತ್ರಾನ್ನ ಮತ್ತು ವಡೆ ಪಾರ್ಸೆಲ್ ಕಟ್ಟಿಸಿಕೊಂಡು ಕಾರೇಹಳ್ಳಿ ಕ್ರಾಸ್ ಗೆ ಹೋಗುವ ಬಸ್ಸಿಗಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತಾ ನಿಂತೆವು. ೯.೧೫ ರ ಬಸ್ಸು ಬರುವುದರೊಳಗೆ ಆಟೋಗಾಗಿ ಎರಡು ಸುತ್ತಿನ ವಿಫಲ ಮಾತುಕತೆ ಮುಗಿದಿತ್ತು. ಬಂದ ಬಸ್ಸಿಗೆ ಹತ್ತಿ ಕುಳಿತರೆ ಆತ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲೊಂದಿಷ್ಟು ಹೊತ್ತು, ಹೊರಗೆ ಮತ್ತೊಂದಿಷ್ಟು ಹೊತ್ತು ಕಾಯಿಸಿ ೧೦ ಗಂಟೆಯ ಸುಮಾರಿಗೆ ಕಾರೇಹಳ್ಳಿ ಕ್ರಾಸ್ ತಲುಪಿಸಿದ.

ಈ ಮೊದಲು ಹೊರಗಿನ ಬೆಟ್ಟಕ್ಕೆ ಚಾರಣಕ್ಕೆಂದು ಬಂದವರಾರೂ ತಂಡದಲ್ಲಿಲ್ಲದ್ದರಿಂದ ಬೆಟ್ಟದ ಬುಡಕ್ಕೆ ಸಾಗುವ ದಾರಿ ತಿಳಿಯುವಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಗೊಂದಲವಾಯ್ತು. ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿದ್ದ ಆಟೋ ಚಾಲಕರಿಗೆ ಹೊರಗಿನ ಬೆಟ್ಟ ಎಂದೆವಾದರೆ ಅರ್ಥವಾಗುವಂತಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವರ ಲೆಕ್ಕದಲ್ಲೇ ಹೇಳುವುದಾದರೆ ಬೆಟ್ಟದ ಬುಡ ತಲುಪಲು ೮-೧೦ ಕಿಲೋಮೀಟರುಗಳಷ್ಟು ದೂರವಾದೀತು. ಕೊನೆಗೆ ಈ ಹಿಂದೆ ಬಂದಿದ್ದ ಒಂದಿಬ್ಬರಿಗೆ ಕರೆ ಮಾಡಿ ತಿಳಿದ ದಾರಿಯ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ತಿರುಗಿ ಕಳಿಸಿ ಖಾತ್ರಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಮುನ್ನಡೆದೆವು. ಇಷ್ಟಾಗುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಮಂದಿ ತೀರದ ದಾಹಕ್ಕೋ, ಆರದ ಆಸೆಗೋ ಒಂದೊಂದು ಎಳನೀರು ಕುಡಿದು ಮುಂದಿನ ಕಾಲ್ನಡಿಗೆಯ ಪ್ರಯಾಣಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದರು. ಉಳಿದವರಾರಿಗೂ ಆ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಕುಡಿಯುವ ಉಮೇದು ಇಲ್ಲದ್ದರಿಂದ ಎಂದಿನಂತೆ ವರ್ತುಲಾಕಾರದಲ್ಲಿ ನಿಂತು ನಮ್ಮ ನಮ್ಮ ಪರಿಚಯ ಮಾಡಿಕೊಂಡಾದ ಬಳಿಕ ಸಂಘಟಕರ ಮುಂದಾಳತ್ವ ಹಾಗೂ ಹಿಂದಾಳತ್ವಗಳಲ್ಲಿ ಚಾರಣ ಶುರುವಾಯ್ತು.

ಆರಂಭದ ಒಂದಿಷ್ಟು ದೂರದ ರಸ್ತೆ ನಡಿಗೆ ಸ್ಕಂದಗಿರಿಯನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಅಂತಹುದೇ ರಸ್ತೆ, ಗಲ್ಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಗುಲಾಲಿ ಬಣ್ಣದ ಕೈಗವಸುಗಳನ್ನು ತೊಟ್ಟು, ಮುಖಕ್ಕೊಂದು ಮುಖವಾಡ ತೊಟ್ಟು, ಒಂದೊಂದು ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಚೀಲಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತೊಯ್ಯುತ್ತಿದ್ದ ಒಂದಿಷ್ಟು ಜನರ ಚಿತ್ರ ಕಣ್ಮುಂದೆ ಸುಳಿದು ಹೋಯ್ತು. ಒಮ್ಮೆ 'ಸ್ವಚ್ಛ ಸ್ಕಂದಗಿರಿ’ಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ ಬಳಿಕ, ಬೆಟ್ಟದ ದಾರಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಬಾಟಲು, ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಇತ್ಯಾದಿ ಕಸವನ್ನು ಕಂಡಾಗ ಅದೇನೋ ಹಿಂಸೆಯಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆ ರೀತಿ ಗಲೀಜು ಮಾಡಿ ಹೋದವರ ಬಗ್ಗೆ ಯಾರೆಂಬ ಅರಿವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಮನದಲ್ಲೇ ತಿರಸ್ಕಾರ ಮೂಡುತ್ತಿತ್ತು. ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಬೀಸುತ್ತಿದ್ದ ತಣ್ಣನೆಯ ಗಾಳಿ ಈ ಎಲ್ಲಾ ಯೋಚನೆಗಳನ್ನು ಬದಿಗೆ ಸರಿಸಿ 'ಇಲ್ಲದಿರುವುದ ಮರೆತು, ಇರುವುದನನುಭವಿಸು' ಎಂದು ಸಾರಿ ಹೇಳುತ್ತಿತ್ತು. ಇವೆಲ್ಲದರ ಜೊತೆಗೇ ದಣಿದ ದೇಹಕ್ಕಿಷ್ಟು ವಿಶ್ರಾಂತಿಯನ್ನೂ, ಉಂಟಾದ ದಾಹಕ್ಕೆ ಗುಟುಕು ನೀರನ್ನೂ, ಅವರಿವರು ಹೊತ್ತು ತಂದಿದ್ದ ತಿಂಡಿ ತಿನಿಸುಗಳನ್ನೂ ಹೊಂದುತ್ತಾ ಹೆಜ್ಜೆ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿ ಮೇಲೆ ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದೆವು.

ನಾವು ಬೆಟ್ಟದ ಬುಡದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದಾಗ ನಮ್ಮ ಎಡ ಹಾಗೂ ಬಲಕ್ಕೊಂದೊಂದು ಬೆಟ್ಟಗಳು ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದವು. ನಾವು ಸಾಗತೊಡಗಿದ ದಾರಿ ಒಂದು ತರಹ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ತೊಡುವ ಹೇರ್ ಪಿನ್ನಿನಂತಹ ದಾರಿ. ಒಮ್ಮೆ ಎಡಕ್ಕೆ ಪೂರ್ತಿ ಸಾಗಿದ ಬಳಿಕ ಬಹುತೇಕ ಅಷ್ಟೇ ಭಾಗ ಬಲಕ್ಕೆ ವಾಪಸ್ಸು ಬರುವುದಿತ್ತು. ಒಂದೊಮ್ಮೆ ನಾವು ಹತ್ತುತ್ತಿರುವುದು ಯಾವ ಬೆಟ್ಟ ಎಂದು ನಮಗೇ ಗೊಂದಲವಾಗಿದ್ದೂ ಉಂಟು. ಇಂತಹ ಗೊಂದಲದ ಒಂದು ಪರಿಣಾಮವೇ ನಮಗೆ ನಾಲ್ಕು ಗುಟುಕು ಕಬ್ಬಿನಹಾಲು ಕುಡಿಸಿತು. ಅದೇನಾಯ್ತಪ್ಪಾ ಅಂದ್ರೆ, ಒಂದಿಷ್ಟು ಸವೆದ ದಾರಿಯ ಜಾಡನ್ನೇ ಹಿಡಿದು ಸೀದಾ ಮುಂದೆ ಹೋದ ನಾವು ಒಂದು ಚೆನ್ನಾದ ಡಾಂಬರು ರಸ್ತೆಗೆ ತಲುಪಿದ್ದೆವು. ಬಲಕ್ಕೆ ಸಾಗಿದರೆ ನಂದಿ ಬೆಟ್ಟ, ಎಡಕ್ಕೆ ಬ್ರಹ್ಮಗಿರಿ. ಎರಡೂ ಬಿಟ್ಟು ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದ ಗಾಡಿಯ ಬಳಿ ಹೋಗಿ ಕಬ್ಬಿನಹಾಲು ಕೊಂಡು ಕುಡಿದಾದ ಮೇಲೆ ಮತ್ತೆ ಈ ಹಿಂದೆ ಬಂದವರಿಗೆ ಕರೆ ಮಾಡಿ ನಾವು ದಾರಿ ತಪ್ಪಿದ್ದ ವಿಷಯ ತಿಳಿಸಿದೆವು. ಅತ್ತ ಕಡೆಯಿಂದ ಬಂದ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಆ ತಂಡವೂ ದಾರಿ ತಪ್ಪಿ ಇದೇ ಜಾಗಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದರಂತೆ. ಆದರಾಗ ಕಬ್ಬಿನಹಾಲಿನ ಗಾಡಿ ಇತ್ತೋ, ಇರಲಿಲ್ವೋ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ಬೇಕಾಗಿದ್ದಿದ್ದು ದಾರಿ ಆಲ್ವಾ, ಬಂದ ದಾರಿಯಲ್ಲೇ ಸ್ವಲ್ಪ ಹಿಂದೆ ಸಾಗಿ ಬಲಕ್ಕೆ ತಿರುಗಬೇಕಿತ್ತು. ಅಂತೂ ಸರಿಯಾದ ದಾರಿ ಹಿಡಿದು ಮುನ್ನಡೆದೆವು. ಕುಡಿದ ಕಬ್ಬಿನಹಾಲು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಒಂದಿನಿತು ಚೈತನ್ಯ ತುಂಬಿದ್ದು ದಿಟವಾದರೂ ಕಡೆಯ ಸುಮಾರು ಒಂದು ಮೈಲಿಯ ನಡಿಗೆ ಕೆಲವರಿಗೆ ಸುಸ್ತು ತಂದಿದ್ದೂ ಅಷ್ಟೇ ದಿಟ. ಹಾಗೂ ಹೀಗೂ ಕೂರುತ್ತಾ, ಏರುತ್ತಾ ಬೆಟ್ಟದ ತುದಿಗೆ ಮುಟ್ಟುವಾಗ ಗಂಟೆ ಒಂದು ದಾಟಿತ್ತು.

ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿರುವುದು ಬರೀ ಎರಡೇ ಕಾಲ. ಒಂದು ಚಳಿಗಾಲ, ಮತ್ತೊಂದು ಚಳಿಗಾಲವಲ್ಲ. ಇದೇ ಕಾರಣವೋ, ಇಲ್ಲವಾದರೂ ಬೆರೆಡೆಯಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ಮಳೆಗಾಲ ಕಳೆದು ಸುಮಾರು ನಾಲ್ಕು ತಿಂಗಳಾಗುತ್ತಾ ಬಂದಿರುವುದರಿಂದಲೂ ಎಲ್ಲೂ ಹಚ್ಚ ಹಸಿರನ್ನು ಕಾಣುವುದು ಶಕ್ಯವಿರಲಿಲ್ಲ. ಬದಲಿಗೆ ಬೆಳೆದಿದ್ದ ಹುಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ಒಣಗಿ, ಒಂದು ಕಾಲದ ಹುಲ್ಲಿನ ರತ್ನಗಂಬಳಿ ಈಗ ಶರ ಶಯ್ಯೆಯಾಗಿತ್ತು. ಅದಿಷ್ಟೇ ಸಾಲದ್ದಕ್ಕೆ ಈ ಎಲ್ಲಾ ಬೆಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲು ಬಂಡೆಗಳೇ ಹೆಚ್ಚು. ಅವನ್ನು ಕಂಡು ಹರ್ಷಿಸುವ ಜನ ನೀವಾದರೆ ನಿಮಗಿದೊಂದು ಅದ್ಭುತ ತಾವು ಎಂದು ಕಂಡೀತು. ಇಲ್ಲಿಯ ಬಂಡೆಗಳು ನಿತ್ಯವೂ ಹೊಸ ಹೊಸ ಪಾರ್ಟ್ ಟೈಮ್, ಫುಲ್ ಟೈಮ್ ಪ್ರೇಮಿಗಳ ಹೆಸರಿನ ಹಚ್ಚೆ ಹಾಕಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಹಚ್ಚೆ ಮಾತ್ರ ಪರ್ಮನೆಂಟ್ ಅಲ್ಲ. ಕಾಲ ಸವೆದಂತೆ ಅದೂ ಸವೆದು ಹೋಗುವುದುಂಟು. ಇನ್ನು ಹಚ್ಚೆ ಬರೆದವರಿಗೇನಾದರೂ ತಾನು ಯಾರ್ಯಾರ ಬೆನ್ನ ಮೇಲೆ ಬರೆದಿರುವೆನೆಂಬ ನೆನಪಿರುತ್ತದೋ ! ಮುಂದೊಮ್ಮೆ ತನ್ನ ಹೊಸ ಪ್ರಿಯತಮೆಯ ಜೊತೆ ಹೋದಾಗ ಹಿಂದಿನ ಕೆತ್ತನೆಯಲ್ಲಿರುವ ತನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ಕಂಡೊಡನೊಮ್ಮೆ ಬೆವರೊರೆಸಿಕೊಂಡು ನಾನವನಲ್ಲ ಅಂದಾನು; ಇಲ್ಲವೇ ಇಬ್ಬರೂ ತಾವು ಹಿಂದೊಮ್ಮೆ ಬಂದಾಗಿನ ನೆನಪನ್ನು ಮೆಲುಕು ಹಾಕಿಯಾರು. ಇಂತಿಪ್ಪ ಭೂತ ಬಂಡೆಗಳ ನಡುವೊಂದು ಮರದ ನೆರಳಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು, ಹೊತ್ತು ತಂದಿದ್ದ ಪೊಟ್ಟಣಗಳನ್ನು ಬಿಚ್ಚಿ ಚಿತ್ರಾನ್ನ, ವಡೆಗಳನ್ನು ಮೆದ್ದು ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತು ಹರಟುತ್ತಾ ಕಾಲ ಕಳೆದೆವು.

ಇನ್ನೂ ಇಲ್ಲೇ ಕುಳಿತೆವಾದರೆ ರಾತ್ರಿಯೊಳಗೆ ವಾಪಸ್ಸು ಮನೆ ಸೇರುವುದು ಕಷ್ಟವಾದೀತೆಂದು ತೋರಿ ಎಲ್ಲರೂ ಮರಳಲಣಿಯಾದೆವು. ನೆನಪಿನ ಬುತ್ತಿಗೆ ಒಂದಿಷ್ಟು ಗ್ರೂಪ್ ಫೋಟೋಗಳನ್ನು ಪಾರ್ಸೆಲ್ ಕಟ್ಟಲಾಯ್ತು. ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಬಂದ ದಾರಿಯನ್ನೇ ಮತ್ತೆ ತುಳಿಯುತ್ತಾ ಹೆಜ್ಜೆ ಹಾಕಿದೆವು. ಬೆಟ್ಟ ಇಳಿಯುವುದು ಹತ್ತುವುದಕ್ಕಿಂತ ಸಲೀಸು. ಹತ್ತುವಾಗ ಉಸಿರಾಡಲು ಇರುವ ಮೂಗೊಂದು ಸಾಲದೇ, ಮಾತನಾಡಲಿಕ್ಕಾಗಿ ಇರುವ ಬಾಯನ್ನೂ ಅದಕ್ಕೇ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದವರು ಈಗ ಒಂದಿಷ್ಟು ಮಾತಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಇನ್ನೊಂದು ಬಾಯಿ ಇದ್ದುದೇ ಆದರೆ ಇನ್ನೂ ಒಂದಿಷ್ಟು ಮಾತು ಹೆಚ್ಚಿಗೆ ಆಡಬಹುದಿತ್ತೆನೋ. ಮೂಗಿಗೆ ಒಂದೇ ಹೊಳ್ಳೆ ಇದ್ದರೂ ಸಾಕಿತ್ತೇನೋ. ಇನ್ನೂ ಏನೇನೋ ಯೋಚನೆಗಳು. ಎಷ್ಟೆಂದರೂ ಇರುವುದೆಲ್ಲವ ಬಿಟ್ಟು ಇಲ್ಲದಿದುರೆಡೆ ಸೆಳೆವುದೇ, ಸುಳಿವುದೇ  ಆಲ್ವಾ ಜೀವನ. ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹೊರಗಿನ ಯೋಚನೆಗಳೇ ಅಲ್ವಾ ಕನಸುಗಳು. ಕೆಲವು ಹಗಲು ಮತ್ತೊಂದಿಷ್ಟು ರಾತ್ರಿ ಕನಸುಗಳು. ಈ ಕನಸುಗಳಿಲ್ಲದ ಜೀವನ ಹೇಗಿರುತ್ತಿತ್ತು ? ಯೋಚಿಸ ಹೊರಟರೆ ಅದು ಮತ್ತೊಂದು ಕನಸಾದೀತು, ಯಾಕಂದ್ರೆ ನಿಜ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಒಂದಲ್ಲ ಒಂದು ಕನಸುಗಳಿವೆ. ಇಲ್ಲವೇ ಕನಸುಗಳು ಬೀಳುತ್ತವೆ. ಇಲ್ಲ ಅನ್ನುವವರಿಗೆ ಅವುಗಳ ನೆನಪಿರಲಿಕ್ಕಿಲ್ಲ ಅಷ್ಟೇ. ಇಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ಯೋಚಿಸುತ್ತಾ ನಡೆಯುವುದರಲ್ಲಿ ನಾವು ಬಹುತೇಕ ಬೆಟ್ಟದ ಬುಡಕ್ಕೆ ಮರಳಿದ್ದೆವು. ಸಮೀಪದಲ್ಲೇ ಇದ್ದ ಹೋಟೆಲೊಂದರಲ್ಲಿ ಚಹಾ ಕುಡಿದಾದ ಮೇಲೆ, ಸಂಘಟಕರು ಎಲ್ಲರಿಂದಲೂ ಇಂದಿನ ಪ್ರವಾಸಾನುಭವದ ಕಿರು ಮರು ಮಾಹಿತಿ ಪಡೆದರು. ಅವರು ನಾಲ್ಕು ಮಾತಾಡಲು ಬಾಯಿ ತೆರೆಯುವ ಮೊದಲೇ ಮಜೆಸ್ಟಿಕ್ ಕಡೆಗೆ ಸಾಗುವ ಬಸ್ಸು ಬಂದಿದ್ದರಿಂದ ಎಲ್ಲರೂ ಲಗುಬಗೆಯಿಂದ ಬಸ್ಸು ಹತ್ತಿದೆವು.

ಸಂಘಟಕರ ಮಾತಿನ್ನೂ ಮುಗಿದಿರಲಿಲ್ಲವಷ್ಟೇ. ಅವರೂ ಎರಡೆರಡು ಔಪಚಾರಿಕ ಮಾತುಗಳನ್ನಾಡಿಯಾದ ಮೇಲೆ ದಿನದ ಖರ್ಚು ವೆಚ್ಚದ ಲೆಕ್ಕ ತಾಳೆ ಹಾಕಿ ಹೇಳಿದರು. ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರ ತಲೆಯ ಮೇಲೂ ೨೩೮ ರುಪಾಯಿ, ಮೇಲೊಂದಿಷ್ಟು ಪೈಸೆಗಳ ಖರ್ಚು ಬಿದ್ದಿತ್ತು. ೧೨ ರುಪಾಯಿ ಬಿ.ಟಿ.ಸಿ ಯ ನಿಧಿಗೂ ಸೇರಿಸಿ ತಲಾ ೨೫೦ ರುಪಾಯಿ ಸಂಗ್ರಹ ಮಾಡಿದರು. ಬಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಷ್ಟೂ ಹೊತ್ತು ಹಿಂದಿದ್ದ ಇಬ್ಬರ, ಮುಂದಿದ್ದ ಮೂರ್ವರ, ಮತ್ತೊಂದು ದಿಕ್ಕಿಗಿದ್ದ ನಾಲ್ಕೆಂಟು ಜನಗಳ ಮಾತಿಗೆ ಕಿವಿಯಾಗಿದ್ದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ಮಾತಿನಲ್ಲೂ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತಿದ್ದ ವಿಷಯಗಳು ಬೇರೆ ಬೇರೆ. ನೀರವತೆಯಲ್ಲಿ ಮನಸ ನೆಟ್ಟು ಸಂತಸ ಪಡುವವರು ನೀವಾಗಿದ್ದರೆ ಎಲ್ಲಾ ನಿಮಗೆ ಕಿರಿ ಕಿರಿ ಅನ್ನಿಸೀತು. ಆದರೆ ಮನೆಗೆ ಮರಳುವ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ದಿನವನ್ನು ನೆನೆದಾಗ ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರ ಒಂದೊಂದು ಮಾತೂ ಕಲರವದಂತೆ ಕಲಕುತ್ತಿತ್ತು. ಇಷ್ಟರಲ್ಲೇ ದಿನದ ಚಾರಣಕ್ಕೆ ಅಧಿಕೃತ ತೆರೆ ಬಿದ್ದಿತ್ತಾದರೂ ಗಳಿಸಿದ ಗೆಳೆತನಕ್ಕಲ್ಲ. ಮುಂದೊಮ್ಮೆ ಯಾವುದೋ ಒಂದು ಚಾರಣದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಭೇಟಿಯಾದೇವು ಎಂಬೊಂದು ಆಶಾವಾದದ ತಿಳಿ ಬೆಳಕು ಬೇಕೆನ್ನದೆಯೂ ಮಿನುಗುತ್ತಿತ್ತು.

~~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~~ ಮುಗಿಯಿತು~~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~~ ~~~~~~~~~~

ಯಾವುದು ಸರಿ ? ಯಾವುದು ತಪ್ಪು ?

     'ಸ್ವಚ್ಛ ಭಾರತ್, ಶ್ರೇಷ್ಠ ಭಾರತ್' ಅನ್ನೋ ಬರಹ ಹೊತ್ತ ಸಣ್ಣ ಹಲಗೆಯೊಂದನ್ನು ಕೊರಳಿಗೆ ನೇತು ಹಾಕಿಕೊಂಡು, ಒಂದು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಮೂರ್ನಾಲ್ಕು ಖಾಲಿ ಗೋಣಿಚೀಲಗಳನ್ನೂ, ಮತ್ತೊಂದು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣದೊಂದು ಕಡ್ಡಿ ಪೊರಕೆ ಹಾಗೂ ಸ್ವಲ್ಪ ಉದ್ದವಾದ ದೊಣ್ಣೆಯೊಂದನ್ನು ಹೊತ್ತು ಬೆಟ್ಟದ ತಪ್ಪಲೊಂದಕ್ಕೆ ಹೋಗಿದ್ದೆ. ಅವರಿವರು ಎಸೆದಿದ್ದ ಕಸವನ್ನೆಲ್ಲಾ ಎತ್ತಿ, ಆ ತಪ್ಪಲನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಿ; ಆ ಕಸದಿಂದ ರಸವನ್ನೋ, ರಸಗೊಬ್ಬರವನ್ನೋ ತಯಾರಿಸುವ ಹೆಬ್ಬಯಕೆ. ಅದು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿದ್ದಲ್ಲಿ ಆ ಒಂದು ತಪ್ಪಲಿನ 'Before' ಮತ್ತು 'After' ಫೋಟೋ ತೆಗೆದು ನಮ್ಮ ಪ್ರಧಾನಿಯವರಿಗೆ ಕಳಿಸಿದೆನಾದರೆ ಅವರ ಕನಸನ್ನು ಸಾಕಾರಗೊಳಿಸುತ್ತಿರುವೆನೆಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ನನಗೊಂದಿಷ್ಟು ಪಾರಿತೋಷಕಗಳು ಸಿಕ್ಕಾವು, ಅವೇ ಫೋಟೋಗಳನ್ನು Facebookನಲ್ಲಿ ಹಾಕಿದೆನಾದರೆ ನೂರಾರು ಲೈಕುಗಳೂ  ಬಂದಾವು, ನಾನೂ ಈ ಒಂದು ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದೇನು ಎಂಬೊಂದು ಆಸೆ. ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಹುಟ್ಟಿದುದಕ್ಕೆ ಗುರುತಾಗಿ ಒಂದು ಹೆಸರನ್ನಾದರೂ ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗಬೇಡವೇ, ಸತ್ತ ಮೇಲೆ ನಾಲ್ಕು ಕಡೆ ಸಿಮೆಂಟಿನದ್ದೋ, ಕಬ್ಬಿಣದ್ದೋ ವಿಗ್ರಹಗಳನ್ನು ನೆಟ್ಟು; ಜೀವಂತ ಮನುಷ್ಯರು ತಲೆ ಮೇಲೆ ಸೂರಿಲ್ಲದೆ ರಸ್ತೆ ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಮಳೆ ಬಿಸಿಲುಗಳ ಸಹಿಸಲಾಗದೇ ನರಳುತ್ತಾ ಬಿದ್ದಿರುವಾಗ, ಸ್ಮಾರಕ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಗುಡಿಸಲೊಳಗೆ ನಗುತ್ತಾ ನಿಲ್ಲಬೇಡವೇ. ನಾಲ್ಕು ಮಾರ್ಗಗಳಿಗೆ ನನ್ನ ಹೆಸರನ್ನಿಟ್ಟು, ಮೂರು ಸರ್ಕಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರ್ತಿಗಳನ್ನು ನೆಟ್ಟು, ಅದರ ಮೇಲೆ ಕಾಕಪಿಷ್ಟದ ಅಭ್ಯಂಜನವಾಗಬೇಡವೇ. ಕಾಕಪಿಶ್ಟದ ನೆನಪು ಬಂದೊಡನೆ ಒಮ್ಮೆ ತಲೆ ಮುಟ್ಟಿ ನೋಡಿಕೊಂಡೆ. ಏನೂ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಮೇಲೆ ಹತ್ತುವಷ್ಟರಲ್ಲಾದ ಸುಸ್ತಿಗೆ ಕಲ್ಲಿನ ಮಂಟಪದಲ್ಲಿ ತಣ್ಣನೆಯ ಗೋಡೆಯನ್ನು ಒರಗಿ ಕೂತವನಿಗೆ ಒಳ್ಳೆ ನಿದ್ರೆ ಬಂದು ಕನಸು ಕಟ್ಟಿತ್ತು. ಬ್ಯಾಗಿನಲ್ಲಿದ್ದ ನೀರಿನ ಬಾಟಲಿಯಿಂದ ಮುಖಕ್ಕಿಷ್ಟು ನೀರು ಸಿಂಪಡಿಸಿಕೊಂಡು ನನ್ನಷ್ಟೂ ಪರಿಕರಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೊರಬಿದ್ದೆ.

     ಸ್ವಲ್ಪವೇ ದೂರದಲ್ಲಿ ಐದು ಜನರ ಗುಂಪೊಂದು ಹರಟುತ್ತಾ ಕುಳಿತಿತ್ತು. ಮಧ್ಯೆ ಮಧ್ಯೆ ನೆಲದಿಂದ ಮೇಲೆದ್ದು ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಬಾಟಲಿಗಳನ್ನು ಕಂಡೆ. 'ಹಾಳು ಕುಡುಕರು' ಎಂದು ಮನದಲ್ಲೇ ಬೈದುಕೊಂಡು ಮತ್ತೊಂದು ದಿಕ್ಕಿನೆಡೆ ಹೋದೆ. ಚೀಲ ಪೊರಕೆಗಳನ್ನೆಲ್ಲಾ ಕೆಳಗಿಟ್ಟು, ಗಲೀಜಾಗಿದ್ದ ಒಂದು ದಿಕ್ಕಿನ ಫೊಟೊ ತೆಗೆಯಲೆಂದು ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಕೈಗೆ ಎತ್ತಿಕೊಳ್ಳುವ ವೇಳೆಗೆ ಅದೆಲ್ಲಿದ್ದನೋ ಭೂಪ, ಅರಣ್ಯ ರಕ್ಷಕನೊಬ್ಬ ಕೈಯಲ್ಲಿ ದೊಣ್ಣೆ ಹಿಡಿದು ಏನನ್ನೋ ಕೂಗುತ್ತಾ ಬಂದ. ನನಗದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕೇಳಿಸಲಿಲ್ಲ. ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ನಾನು ಕ್ಯಾಮೆರಾದ ಕಣ್ಣಲ್ಲಿ ಕಣ್ಣಿಡುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಆತ ಎದುರಿಗೇ ನಿಂತಿದ್ದ. ಕ್ಯಾಮೆರಾದಲ್ಲಿ ಕಸದ ಬದಲು ದುರುಗುಟ್ಟುವ ಅವನ ಕೆಂಪು ಕಣ್ಣುಗಳು ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದವು.

     "ಸ್ವಲ್ಪ ಸೈಡಿಗೆ ಬನ್ನಿ ಸಾರ್, ಫೋಟೋ ತಗೋತಿದೀನಿ" ಎಂದ ನನ್ನ ಮಾತು ಮುಗಿಯುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಆತ ನಾನು ಯಾವೆಲ್ಲಾ ಸಾಮಾನುಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತು ಬಂದಿದ್ದೇನೆಂದು ನೋಡಿಯಾಗಿತ್ತು.

     "ಎಲ್ಲಿಂದ ಬಂದಿದೀರಾ, ಇವೆಲ್ಲಾ ಏನು ?" ಗತ್ತಿನಿಂದಲೇ ಕೇಳಿದ.

     "ಬೆಟ್ಟ ಕ್ಲೀನ್ ಮಾಡಕ್ಕೆ ಬಂದಿದೀನಿ ಸಾರ್. ಇಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದಿರೋ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್, ರಬ್ಬರ್, ಪೇಪರ್, ಗ್ಲಾಸಿನ ತ್ಯಾಜ್ಯಗಳನ್ನೆಲ್ಲಾ ಒಟ್ಟುಮಾಡಿ ರಿಸೈಕಲ್ ಪ್ಲಾಂಟ್ ಗೆ ಕಳಿಸ್ತೀನಿ ಸಾರ್. ಕಸದಿಂದ ರಸ, ಜೊತೆಗೇ ಸ್ವಚ್ಛ ಭಾರತ್ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಭಾರತ್" ಕೊರಳಲ್ಲಿದ್ದ ಹಲಗೆ ತೋರಿಸುತ್ತಾ ಹೇಳಿದೆ.

     "ಬಿ.ಜೆ.ಪಿಯವ್ನೇನೋ ನೀನು ?" ಮತ್ತದೇ ಗತ್ತು.

     "ನಾನು ಯಾವ ಪಕ್ಷದಲ್ಲೂ ಇಲ್ಲ ಸಾರ್, ಒಳ್ಳೇ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸೋಕೆ ಯಾವ ಪಕ್ಷ ಆದ್ರೆ ಏನು ಸಾರ್. ಅಷ್ಟಕ್ಕೂ ಮೋದಿ ಹೇಳ್ತಿರೋದ್ನ ಎಪ್ಪತ್ತು ವರ್ಷ ಹಿಂದೆ ಗಾಂಧೀಜಿ ಹೇಳಿಲ್ವಾ, ಅವ್ರು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸು" ಎಂದೆ.

     "ಹಾಗಿದ್ರೆ ನೀನು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷದೋನಾ ?" ಮತ್ತದೇ ಪ್ರಶ್ನೆ.

     "ಇಲ್ಲ ಸಾರ್, ನಾನು ಯಾವ ಪಕ್ಷದಲ್ಲೂ ಇಲ್ಲ. ನಾನು ಬಂದಿರೋದು ಈ ಬೆಟ್ಟ ಕ್ಲೀನ್ ಮಾಡಣ ಅಂತ ಅಷ್ಟೇ" ಎನ್ನುತ್ತಾ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿಟ್ಟಿದ್ದ ಪೊರಕೆ ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಂಡು ಮುಂದೆ ಹೊರಟೆ.

     "ಏಯ್, ನಾನು ಮಾತಾಡ್ತಾನೇ ಇದೀನಿ. ಅದ್ಯೆತ್ತಾ ಹೊರ್ಟಿ? ಬಾರೋ ಇಲ್ಲಿ" ಧ್ವನಿ ಜೋರಾಗಿತ್ತು.

     "ಏನ್ ಸಾರ್. ಕೈಯಲ್ಲಿ ಪೊರಕೆ ನೋಡಿ ಆಮ್ ಆದ್ಮಿ ಪಾರ್ಟಿ ಅನ್ಕೊಂಡ್ರಾ, ಈಗ ಬಿ.ಜೆ.ಪಿಯವ್ರು ಕೂಡಾ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಪೊರಕೆ ಹಿಡ್ಕೊಂಡು ಕ್ಯಾಮೆರಾಗೆ ಪೋಸು ಕೊಡ್ತಾರೆ." ತಾಳ್ಮೆಗೆಟ್ಟು ನುಡಿದೆ.

     "ಅದಕ್ಕಲ್ಲಯ್ಯಾ, ಅದೇನೋ ರಸದಿಂದ ಕಸ ಅಂತಿದ್ಯಲ್ಲಾ, ಫಾರೆಸ್ಟ್ ಡಿಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟಿಂದ ಪರ್ಮಿಶನ್ ತಗೊಂಡಿದೀಯಾ ?" ಆತ ಕೇಳಿದ.

     ನನ್ನ ಧ್ಯೇಯವನ್ನು ಆತ ತಿರುಗು ಮುರುಗಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದು ಅರಿವಿಗೆ ಬಂದರೂ ಕೊನೆಯ ಮಾತು ನನ್ನ ನಾಲಿಗೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟಿ ಹಾಕಿತು. ನನಗೇ ಕೇಳಿಸದಷ್ಟು ಸಣ್ಣ ದನಿಯಲ್ಲಿ "ಇಲ್ಲ ಸಾರ್" ಎಂದೆ.

     "ನೋಡಪ್ಪಾ, ಪರ್ಮಿಶನ್ ಇಲ್ದೆ ಇಲ್ಲಿ ನೀನು ಸ್ವರ್ಗದಿಂದ ಪಾರಿಜಾತದ ಗಿಡ ತಂದು ನೆಡ್ತೀನಂದರೂ ಬಿಡಕಾಗಲ್ಲ. ಸೋ ಏನೇನು ತಗೊಂಡು ಬಂದಿದೀಯೋ ಎಲ್ಲಾ ಹೊತ್ಕೊಂಡು ವಾಪಸ್ ಹೋಗಿಬಿಡು." ಆತ ನಯವಾಗಿಯೇ ಹೇಳಿದ್ದ. ಆದರೂ ದೂರದಲ್ಲಿ ಕುಡಿಯುತ್ತಾ ಕೂತಿದ್ದವರ ಗುಂಪು ನೋಡಿದಾಗ ನನ್ನ ಅಹಂಕಾರಕ್ಕೆ ಪೆಟ್ಟು ಬಿದ್ದಿತ್ತು.

     "ಕುಡಿದು ಇಲ್ಲಿಯ ಪರಿಸರಾನ ಹಾಳು ಮಾಡೊಕ್ಕೆ ನೀವು ಪರ್ಮಿಶನ್ ಕೇಳಲ್ಲ. ಅದನ್ನ ಕ್ಲೀನ್ ಮಾಡ್ತೀನಂದ್ರೆ ಅಡ್ಡ ಮಾತಾಡ್ತೀರಲ್ಲಾ, ಇದು ಯಾವ ಸೀಮೆ ನ್ಯಾಯ ಸಾರ್?" ನನ್ನ ಧ್ವನಿ ನನಗೇ ತಿಳಿಯದಂತೆ ಜೋರಾಗಿತ್ತು. ನಾನು ಯಾರ ಕುರಿತು ಮಾತಾಡಿದ್ದೆಂಬುದು ಅವನಿಗೆ ಅರಿವಾಗಿತ್ತು.

     "ನೋಡಪ್ಪಾ, ಕುಡಿಯೊರೇನಿದ್ರೂ ತಮ್ಮಲ್ಲಿರೋದನ್ನ ಇಲ್ಲಿ ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗ್ತಾರೆ. ನಿನ್ ಥರ ಇಲ್ಲಿಂದ ಬಾಚ್ಕೊಂಡು ಹೋಗಲ್ಲ." ಎನ್ನುತ್ತಾ ಆತ ಗುಟ್ಕಾ ತಿಂದು ಕೆಂಪಗಾಗಿದ್ದ ತನ್ನ ಹಲ್ಲುಗಳನ್ನು ತೋರುತ್ತಾ ನಗೆಯಾಡಿದ್ದ.

     "ಆದ್ರೆ ಬಾಚ್ಕೊಂಡು ಹೋಗೋದು ಕಸಾನ ತಾನೇ, ಅದರಿಂದ ಇಲ್ಲಿಯದೇ ವಾತಾವರಣ ಚೆನ್ನಾಗಿರೋದು. ಅದು ಬಿಟ್ಟು ನಾನೇನು ಇಲ್ಲಿಂದ ನಿಧಿ ಕೊಳ್ಳೆ ಹೊಡ್ಕೊಂಡೇನು ಹೋಗಲ್ಲ ಸಾರ್." ನನ್ನ ಅಸಮಾಧಾನವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದೆ.

     "ಹಾಗೆ ಯಾರದ್ರೂ ಹೋದ್ರೂನು ನಂಗೆ ಗೊತ್ತಾಗೊಲ್ಲಪ್ಪ, ನಾನೇನು ನಿನ್ನ ಬೆನ್ನ ಹಿಂದೇನೆ ಕಾವಲು ಕಾಯೋಕ್ಕಾಗುತ್ತಾ" ಏರದ ದನಿಯಲ್ಲೇ ಮಾತು ಬಂದಿತ್ತು.

     "ಬೇರೆಯವರ ಬಗ್ಗೆ ನಂಗೆ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ ಸಾರ್, ನಾನೇನು ಹಾಗೆ ಮಾಡೋಲ್ಲ. ನನ್ನ ನಂಬಿ ಸಾರ್" ನಾನೂ ನನ್ನ ಧ್ವನಿ ತಗ್ಗಿಸಿದ್ದೆ.

       "ನೋಡಪ್ಪಾ, ನನಗೆ ಬೇರೆ ಜನ ಹೇಗೋ ನೀನೂ ಹಾಗೇ. ಎಲ್ಲರೂ ನನಗೆ ಹೊಸಬರೇ. ಒಬ್ಬನಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆ, ಮತ್ತೊಬ್ಬನಲ್ಲಿ ಅಪನಂಬಿಕೆ ನನ್ನಿಂದಾಗದ ಮಾತು. ಹಾಗಂತ ಎಲ್ರನ್ನ ನಂಬಿ ನನ್ನ ತಲೇನ ಪಣಕ್ಕಿಡೋದು ಸಹಾ ಸಾಧ್ಯ ಇಲ್ಲ. ನೀನು ಪರ್ಮಿಶನ್ ತಗೊಂಡು ಬಂದ್ರೆ ನಿಂಗೂ ಕ್ಷೇಮ, ನಂಗೂ ಕ್ಷೇಮ." ಕಡ್ಡಿ ಮುರಿದಂತೆ ಆತ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದರೂ ನನ್ನ ಅಹಂಕಾರದ ಬುದ್ಧಿಗೆ ತಿಳಿಯಲಿಲ್ಲ. ಹಾಗಂತ ಅವನನ್ನು ಧಿಕ್ಕರಿಸಿ ಮುನ್ನುಗ್ಗುವ ಧೈರ್ಯವೂ ಬರಲಿಲ್ಲ. ಸುಮ್ಮನೆ ತಲೆ ಮೇಲೆ ಕೈ ಹೊತ್ತು ಕುಳಿತೆ. ಆತ ಆ ಕುಡುಕರಲ್ಲೊಬ್ಬನ ಬಳಿ ಹೋಗಿ ನಗು ನಗುತ್ತಾ ಮಾತಾಡುತ್ತಿದ್ದ. 'ಇವನೂ ಕುಡುಕ, ಅವರೂ ಕುಡುಕರು. ಅವರವರಿಗೆ ಜೋಡಿ ಸರಿ ಇದೆ. ಮೂರ್ಖರ ನಾಡಲ್ಲಿ ಬುದ್ಧಿವಂತನೇ ಮೂರ್ಖ.' ಎಂದು ಮನಸ್ಸಲ್ಲೇ ಬುಸುಗುಡುತ್ತಾ, ಚೀಲ ಪೋರಕೆಗಳೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಅಲ್ಲೇ ಬಿಟ್ಟು ಕುಡುಕರ ಗುಂಪಿನತ್ತ ನಡೆದೆ. ಅವರು ಮಾಡಿರಬಹುದಾದ ಅಧ್ವಾನವನ್ನು ಹೇಗಾದರೂ ಸರಿ ಆ ಅರಣ್ಯ ರಕ್ಷಕನಿಗೆ, ಅವನ ಅಧಿಕಾರಿಗೆ ಮನದಟ್ಟು ಮಾಡಿಸುವ ಹಠ ನನ್ನಲ್ಲಿ ಮೂಡಿತ್ತು.

     ರಾತ್ರಿಯಿಂದ ಕುಡಿದು ಬಿದ್ದವರ ದಾಹ ತೀರಿತ್ತೇನೋ. ಅವರು ಹೊರಡಲನುವಾಗಿದ್ದರು. ಅವರಲ್ಲೊಬ್ಬ ನನ್ನ ಬಳಿ ಬಂದು "ಹಾಯ್" ಎನ್ನುತ್ತಾ ಕೈ ಚಾಚಿದ. ಒಲ್ಲದ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದಲೇ ಕೈ ಮುಂದೆ ಚಾಚಿದೆ.

     "ಕ್ಲೀನ್ ಅಪ್ ಆಕ್ಟಿವಿಟೀಸ್ ನಡೆಸ್ತಿದೀರ ?" ಅವನ ಪ್ರಶ್ನೆ ನನ್ನನ್ನೇ ಅಣಕವಾಡುವಂತಿತ್ತು. ಅಥವಾ ನಾನು ಹಾಗಂದುಕೊಂಡೆ.

     "ಇಲ್ಲ, ಟ್ರೆಕ್ಕಿಂಗ್ ಮಾಡುವ ಮನಸ್ಸಾಯ್ತು, ಹಾಗೇ ಬಂದೆ." ನಾನು ಸುಳ್ಳಾಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆಂದು ನನ್ನ ಕೊರಳಲ್ಲಿ ನೇತಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಫಲಕ ಸಾರಿ ಹೇಳುತ್ತಿತ್ತು. ಅದು ನೆನಪಾದಾಗ ನನಗೇ ಪಿಚ್ಚೆನಿಸಿತ್ತು.

     "ತುಂಬಾ ಒಳ್ಳೇ ಜಾಗ, ರಾತ್ರೀನೆ ಬಂದಿದ್ರೆ ಇನ್ನೂ ಚೆನ್ನಾಗಿತ್ತು." ಆತ ಮುಗುಳ್ನಗುತ್ತಾ ಹೇಳಿದ.

     'ಹಾಂ, ನೀವೇ ಕುಡಿತದ ಹುಚ್ಚಿನಲ್ಲಿ ರಾತ್ರಿಯಿಂದ ಬೆಳಿಗ್ಗೆಗೆ ಒಂದಿಷ್ಟು ಹಾಳುಗೆಡವಿದ್ದೀರಿ' ನಾನೂ ಮುಗುಳ್ನಗುತ್ತಾ, ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಅವನಿಗೆ ಬೈದುಕೊಂಡೆ. ಆತ ನನಗೆ ವಿದಾಯ ಹೇಳಿ ಹೊರಡುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಉಳಿದವರೂ ಅವನನ್ನು ಕೂಡಿಕೊಂಡರು. ಎಲ್ಲರೂ ಒಮ್ಮೆ ಕೈ ಎತ್ತಿ 'ಬೈ..  ಬೈ..' ಎಂದರು. ನಾನೂ ಕೈ ಎತ್ತಿದೆ. ಆತನೊಂದಿಗೆ ಕುಲುಕಿದ ಕೈಗೆ ಆಲ್ಕೋಹಾಲ್ ವಾಸನೆ ಬರುತ್ತಿತ್ತು. ಬೇಗನೇ ಕೈ ಇಳಿಸಿ ಆ ಅರಣ್ಯ ರಕ್ಷಕನತ್ತ ಧಾವಿಸಿದೆ. ಆತ ಮಿರಿಂಡಾ ಕುಡಿಯುತ್ತಾ, ಚಿಪ್ಸ್ ತಿನ್ನುತ್ತಾ ನಿಂತಿದ್ದ. ನಾನು ಓಡಿ ಹೋಗಿದ್ದೇಕೆಂದು ಅವನಿಗೆ ಅರಿವಾಗಿ ಬಿಟ್ಟಿತ್ತು. ಅವನೇ ಮಾತು ಶುರುಮಾಡಿಕೊಂಡ.

     "ನೋಡಪ್ಪಾ, ನೀನಂದುಕೊಂಡಂತೆ ಅವರಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರೂ ಕುಡುಕರಲ್ಲ. ಏನೇನೋ ನೆಪಗಳನ್ನೊಡ್ಡಿ ಕುಡಿಯುವ ಮೂರು ಮಂದಿ ಅವರಲ್ಲಿದ್ದರೂ, ಉಳಿದಿಬ್ಬರು ಅವನ್ನು ಮೂಸಿಯೂ ನೋಡಿದವರಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅದು ಅವರ ಸ್ನೇಹಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿ ಆಗಲಿಲ್ಲ. ಕುಡುಕರೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ನಾಳೆ ನಾವೆಲ್ಲಿ ಕೆಟ್ಟು ಹೋಗುತ್ತೇವೋ ಎಂದು ಎಲ್ಲರೂ ಬೆದರುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಇವರು ಅವರೊಂದಿಗೆ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಮೂರು ಜನ ಅಲ್ಕೋಹಾಲ್ ಕುಡಿಬೇಕಾದ್ರೆ ಇವ್ರು ಮಿರಿಂಡಾ, ಸ್ಲೈಸ್ ಕುಡೀತಾರೆ. ಉಳಿದವರ ಮೋಜುಮಸ್ತಿ ಮುಗಿದ ಮೇಲೆ ಇವರೇ ಅಷ್ಟೂ ಜಾಗವನ್ನು ಕ್ಲೀನ್ ಮಾಡ್ತಾರೆ. ತಾವು ಮಾಡಿದ ಕಸವನ್ನ ತಾವೇ ವಿಲೇವಾರಿ ಮಾಡ್ತಾರೆ, ಎಲ್ರೂ ಅಷ್ಟಷ್ಟು ಮಾಡಿದ್ರೆ ಈ ದೇಶ ಕೆಲವೇ ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಕರ ಸೊತ್ತಾಗೋದು ಒಂದಿಷ್ಟು ಕಡಿಮೆ ಆಗಬಹುದು. ಬದಲಿಗೆ ಈ ದೇಶ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬನಿಗೂ ಸ್ವಂತದ್ದಾದೀತು." ಆತ ಮತ್ತೂ ಮಾತು ಮುಂದುವರೆಸುತ್ತಿದ್ದ. ನಾನೊಮ್ಮೆ ಪಕ್ಕಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿ ನೋಡಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಬಾಟಲಿಯ ಚೂರಾಗಲೀ, ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್-ಪೇಪರ್ ನ ಚೂರುಗಳಾಗಲೀ ಕಾಣಲಿಲ್ಲ.

     "ಅವರಿಬ್ಬರು ಅಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ಒಳ್ಳೆಯವರಿದ್ದೂ ತಮ್ಮ ಗೆಳೆಯರನ್ನು ಯಾಕೆ ಸರಿ ದಾರಿಗೆ ತರಲಿಲ್ಲ ಸಾರ್?" ನಾನು ಕೇಳಿದೆ.

     "ನೋಡಪ್ಪಾ, ಮುಂದೊಂದು ದಿನ ತಾವು ಹೋಗುತ್ತಿರುವುದು ತಪ್ಪು ಎಂದು ತಿಳಿದಾಗ ಅವರೇ ಸರಿ ದಾರಿಗೆ ಬರ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಕಾಯಬೇಕಷ್ಟೇ. ಜಗತ್ತಿಗೇ ಬುದ್ಧಿ ಹೇಳುವಷ್ಟು ದೊಡ್ಡವನಲ್ಲ ನಾನು. ಅಥವಾ ಯಾವುದೂ ಅರಿಯದ ದಡ್ದರೂ ಅಲ್ಲ ಜಗದ ಜನ. ನಾನು ನಡೆದಿದ್ದು ಸರಿ ನೀನು ನಡೆದಿದ್ದು ತಪ್ಪು ಎನ್ನುವುದು ನಮ್ಮ ನಮ್ಮ ಮೂರ್ಖತನವಾದೀತೇ ಹೊರತು ಹೆಚ್ಚೇನಿಲ್ಲ. ಅಸಲಿಗೆ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಸರಿ ಮತ್ತು ತಪ್ಪು ದಾರಿಗಳೆಂಬುದೇ ಇಲ್ಲ, ಭಿನ್ನ ದಾರಿಗಳಿವೆಯಷ್ಟೇ" ಎನ್ನುತ್ತಾ ಅರಣ್ಯ ರಕ್ಷಕ ಮಾತು ಮುಗಿಸಿದ.

     'ಪರ್ಮಿಶನ್ ಇಲ್ಲದೆ ಕಸ ಹೊತ್ತೊಯ್ಯಲು ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ' ಎಂದಿದ್ದ ಅವನ ಮಾತು ನೆನಪಾಗಿ "ಆದರೂ ಆ ಕುಡುಕ್ ಮಕ್ಳು ಫಾರೆಸ್ಟ್ ಡಿಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್ ಪರ್ಮಿಶನ್ ಇಲ್ದೆ ಕಸ ತಗೊಂಡು ಹೋಗಿದ್ದು ತಪ್ಪು ಆಲ್ವಾ ಸಾರ್?" ಎಂದು ಕೇಳಿದೆ.

     "ಅದು ನಿಂಗೇ ಅರ್ಥ ಆಗಬೇಕಪ್ಪ, ನಾನು ಅಷ್ಟೊಂದು ಬುದ್ಧಿವಂತನಲ್ಲ" ಎಂಬ ಉತ್ತರ ಬಂತು.

     'ಪರ್ಮಿಶನ್ ಇಲ್ದೇ ಏನೂ ಹೊತ್ತೊಯ್ಬಾರ್ದು' ಎಂದು ನನ್ನಷ್ಟಕ್ಕೆ ನಾನೇ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ ಕೊರಳಲ್ಲಿದ್ದ ಫಲಕವನ್ನು ಕಿತ್ತೊಗೆದೆ. ಫಲಕದ ಮೇಲಿದ್ದ ಗಾಂಧೀ ಹಾಗೂ ಮೋದಿ ನನ್ನನ್ನೇ ನೋಡಿ ನಕ್ಕಂತಾಯ್ತು. ತಿರುಗಿ ನೋಡದೆ ಬೆಟ್ಟದಿಂದ ಕೆಳಗೆ ಓಡೋಡಿ ಬಂದೆ.

ಚೆನ್ನಗಿರಿ ಚಾರಣ -​ ಭಾಗ ೨

     ಸಂಘಟಕರಲ್ಲೊಬ್ಬ ಮುಂದಾಳಾಗಿ ದಾರಿ ತೋರುವವನಂತೆ ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಇನ್ನೊಬ್ಬಾಕೆ ಹಿಂದಾಳಾಗಿ ಎಲ್ಲರೂ ಮುಂದೆ ಸಾಗಿದುದನ್ನು ಖಾತ್ರಿಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಒಂದಿಷ್ಟು ದೂರ ನಡೆದು, ಸುಸ್ತಾದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು, ಹೊತ್ತು ತಂದಿದ್ದ ನೀರ ಕುಡಿದು, ಅವರಿವರು ತಂದಿದ್ದ ಚಾಕೊಲೇಟು ಕ್ಯಾಂಡಿಗಳನ್ನು ಮೆದ್ದು, ಇದ್ದ ಇಬ್ಬರು ಫೋಟೋಗ್ರಾಫರುಗಳಿಗೆ ಪೋಸುಕೊಟ್ಟು, ಇವೇ ಮಾಡುತ್ತಾ ಮೇಲೆ ಸಾಗಿದೆವು. ಅರ್ಧಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಭಾಗ ಸುಲಭವಾಗಿ ಕಂಡಿದ್ದ ಆ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲಿನ ನಡಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಕಡೆ ಕಡೆಗೆ ಕಾಲು ಕಿತ್ತು ಕೈಗೆ ಬಂದಂತೆನಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಅದರ ಜೊತೆ ಜೊತೆಗೆ ಚುಚ್ಚಿ ನಿಲ್ಲುವ ಚುಂಗು (ಒಂದು ತರದ ಮುಳ್ಳು) ಬೇರೆ. ಒಂದಿಷ್ಟು ದೂರ ಬಿರಬಿರನೆ ಸಾಗಿ, ಶೂ ಮತ್ತು ಸಾಕ್ಸುಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಕ್ಕಿ ಕುಳಿತ ಚುಂಗು ಬಿಡಿಸುತ್ತಾ, ಉಳಿದವರಿಗಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತಾ ಕೊನೆಗೂ ೧೨.೩೦ ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ತುತ್ತತುದಿ ಮುಟ್ಟಿದೆವು. ಬಿಸಿಲಿನ ಝಳಕ್ಕೆ ಬೆಟ್ಟದ ಹುಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ಒಣಗತೊಡಗಿದ್ದರಿಂದ ಅಲ್ಲಿಯ ಸೊಬಗನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ತೀರಾ ಕಠಿಣ ಪದಗಳ ಹುಡುಕಾಟದ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ.

    ಹನುಮಾನ್ ಮಂದಿರದ ನೆರಳಿನಲ್ಲಿ ಬಟ್ಟೆ ಬರೆಗಳಿಗೆ ಅಂಟಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಮುಳ್ಳುಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ ದಣಿವಾರಿಸಿಕೊಂಡೆವು. ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರೇ ತಾವು ತಂದ ತಿಂಡಿ ಪೊಟ್ಟಣಗಳನ್ನು ಬಿಚ್ಚತೊಡಗಿದರು. ಬಿಸ್ಕತ್ತು, ಚಿಪ್ಸ್ ಇವೇ ಮೊದಲಾದ ಕುರುಕುತಿಂಡಿಗಳನ್ನು ತಿಂದಾದ ಮೇಲೆ ಹೊತ್ತು ತಂದ ಬುತ್ತಿ ಬಿಚ್ಚಿ ಪಲಾವ್ ತಿಂದಾಯ್ತು. ಕಟ್ಟಿ ತಂದ ಕಾಗದ, ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಮುಂದೆಲ್ಲಾದರು ಕಸದ ತೊಟ್ಟಿ ಕಂಡಲ್ಲಿ ಅದಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸೋಣವೆಂದು ಮತ್ತೆ ಬ್ಯಾಗಿಗೇ ತುರುಕಿಕೊಂಡೆವು. ಬೆಟ್ಟ ಹತ್ತಿ ದಣಿದುದಕ್ಕೋ, ಹೊಟ್ಟೆ ತುಂಬಿದುದಕ್ಕೋ ಹೆಚ್ಚಿನವರಿಗೆ ಅಲ್ಲೇ ನಿದ್ದೆ ಬರುವಂತಾದ್ದರಿಂದ ಯಾವುದೇ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಅಲ್ಲಿ ನಡೆಯಲಿಲ್ಲ. ಬೆಟ್ಟದ ತುದಿಯಲ್ಲೂ ಒಂದಿಷ್ಟು ಫೋಟೋಗ್ರಫಿ ಆಯ್ತು. ನಾನೂ ಒಬ್ಬ ರೂಪದರ್ಶಿಯಂತೆ ಪೋಸು ಕೊಟ್ಟೆ. ಬಳಿಕ ಅಲ್ಲೇ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ಒಂದಿಷ್ಟು ಸುತ್ತಿ ಬಂದೆ. ನಾವು ಕುಳಿತಿದ್ದ ಗುಡಿಯ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿಯೇ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಕೊಳವಿತ್ತು. ಅದರ ದಂಡೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪುಟ್ಟ ಗುಡಿ. ಅದರ ಒಳಗೆ ಲಿಂಗರೂಪದಲ್ಲಿ ಶಿವನ ವಾಸ. ಮುಂಬಾಗಿಲ ಮೇಲಿದ್ದ ೧೯೩೭ ಎಂಬ ಸಂಖ್ಯೆ ನೋಡಿ ಆ ಗುಡಿಗೆ ೭೭ರ ಹರೆಯ ಎಂದುಕೊಂಡೆ. ಅಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಒಬ್ಬ ಹುಡುಗ ಎಲ್ಲಿಂದ ಬಂದಿದ್ದು, ಎಷ್ಟು ಜನ ಮೊದಲಾಗಿ ಒಂದಿಷ್ಟು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ. ಕೊನೆಗೆ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಂದು ಮಾರುತಿ ಮಂದಿರ ಇದೆಯೆಂದೂ, ನೋಡಿ ಬನ್ನಿರೆಂದೂ ಹೇಳಿದ. ಅವನಿಂದ ಬೀಳ್ಕೊಂಡು ನಾನು ಮತ್ತೆ ತಂಡವನ್ನು ಸೇರಿಕೊಂಡೆ.

    ಅವರಾಗಲೇ ಕುಳಿತಲ್ಲಿಂದಲೇ ಗುಡಿಯನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾ, ಅದರ ಪಾಳುಬಿದ್ದ ಅವಸ್ಥೆಯನ್ನು ತಮ್ಮದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅದಕ್ಕೆ ಅವರಿಟ್ಟ ಚಂದದ ಹೆಸರು 'ಭೂತದ ಬಂಗಲೆ'. ನಾನು ಇದ್ದ ವಿಷಯ ಅವರಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದೆ. ಕೆಲವರು ‘ನಾವು ನಾಸ್ತಿಕರು, ಅದನ್ನು ನೋಡಬೇಕೆಂಬ ಆಸಕ್ತಿ ತಮಗಿಲ್ಲ’ ಎಂದರು. ಒಬ್ಬಾತನಿಗೆ ತನಗೆ ನೆರಳು ಕೊಟ್ಟ ಒಬ್ಬ ದೇವರೇ ಸಾಕಿತ್ತು. ಮತ್ತೊಂದಿಷ್ಟು ಮಂದಿ ಹೋಗಿ ಗುಡಿಯನ್ನು ನೋಡಿ ಬಂದರು. ಪಾಪ, ತಮಗೆ ನೆರಳು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದು ಯಾರದೋ ನಂಬಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ನಿಂತ ಒಂದು ಗುಡಿ ಎಂಬುದು ಆ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಂತೂ ನಾಸ್ತಿಕರೆಂದು ಕರೆದುಕೊಂಡವರ ಅರಿವಿಗೆ ಬಂದಂತಿರಲಿಲ್ಲ. ಎಲ್ಲರೂ ಮರಳಿದೊಡನೆ ಮತ್ತೊಂದಿಷ್ಟು ಗ್ರೂಪ್ ಫೋಟೋಗಳೂ ಆದ ಮೇಲೆ ಹಿಂದೆ ಹೆಜ್ಜೆ ಹಾಕಿದೆವು. ಹತ್ತುವಾಗಕ್ಕಿಂತ ಇಳಿಯುವುದು ಸುಲಭವಾಗಿತ್ತು. ನಾವು ಮೂರ್ನಾಲ್ಕು ಮಂದಿ ವೇಗವಾಗಿ ಒಂದಿಷ್ಟು ದೂರ ನಡೆದು, ದಾರಿ ಕವಲೊಡೆಯುವಲ್ಲಿ ಉಳಿದವರಿಗಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತಾ ಕೂರುತ್ತಿದ್ದೆವು. ಹತ್ತುವಾಗಲೇ ಕಾಲು ಉಳುಕಿಸಿಕೊಂಡ ಒಬ್ಬ ಮಿತ್ರರಿಗೆ ನೋವು ಸ್ವಲ್ಪ ಜೋರಾಗಿತ್ತು. ಜೊತೆಗೆ ಒಯ್ದಿದ್ದ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಕಿಟ್ ನಿಂದ ಸ್ಪ್ರೆ ಒಂದನ್ನು ಸಿಂಪಡಿಸಿ ನಡಿಗೆ ಮುಂದುವರಿಸಿದರು.

    ಸುಮಾರು ಅರ್ಧ ಭಾಗ ಇಳಿದ ಬಳಿಕ ಬಂಡೆಯೊಂದರ ನೆರಳಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ವಿಶ್ರಮಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಟ್ರೆಕ್ಕಿಂಗಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದವರೆಲ್ಲರ ಹೆಸರು ಹೇಳಬೇಕೆನ್ನುವ ಒಂದು ಆಟ ಆಡಲಾಯ್ತು. ಆದಿತ್ಯ, ಹಿರೆನ್, ದೀಪ್ತಿ, ಸುಚೇತಾ, ಅಶ್ವಿನಿ, ಪ್ರಸಾದ್, ಪ್ರಶಾಂತ್, ಸುಮಿತ್, ಸಂಜಯ್, ಸತ್ಯಂ, ಬ್ರಜೇಶ್, ರಘು, ಆಶಿಶ್, ಸತೀಶ್, ಸುರೇಶ್, ದೀಪಕ್. ಆಟದ ನೆಪದಲ್ಲೊಮ್ಮೆ ನನ್ನದೂ ಸೇರಿ ಎಲ್ಲರ ಹೆಸರು ನೆನಪಲ್ಲುಳಿಯುವಂತಾಯ್ತು. ಮುಂದೆ ನಡೆಯುತ್ತಾ, ಮಧ್ಯೆ ಕೂತಲ್ಲಿ ಜೊತೆಗಿದ್ದವರ ಹಿಂದಿನ ಚಾರಣದ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾ, ನಾನು ಹೋದವುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನುಡಿಯುತ್ತಾ ಉಳಿದ ದೂರ ಕ್ರಮಿಸಿ ಬೆಟ್ಟದ ಬುಡಕ್ಕೆ ಬರುವಾಗ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ನಮ್ಮನ್ನು ಬಿಡಲು ಬಂದಿದ್ದ ರಿಕ್ಷಾಗಳು ನಮ್ಮನ್ನು ವಾಪಸ್ಸು ಕರೆದೊಯ್ಯಲು ಕಾಯುತ್ತಾ ನಿಂತಿದ್ದವು.

    ರಿಕ್ಷಾದಲ್ಲಿ ನಂದಿ ಕ್ರಾಸಿಗೆ ಬಂದು, ಹೇಗೂ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಅರ್ಧ ಗಂಟೆಗೊಂದು ಬಸ್ಸು ಇದೆ ಎಂದು ಗೊತ್ತಿದ್ದರಿಂದ ಮೊದಲು ಟೀ ಕುಡಿಯಲು ಹೋದೆವು. ಸಂಘಟಕರು ಆಗಲೇ ಇಂದಿನ ಪ್ರವಾಸಾನುಭವದ ಮರುಮಾಹಿತಿ ಪಡೆಯಲು ಮೊದಲಾದರು. ಹೆಚ್ಚಿನವರು ಟ್ರೆಕ್ಕಿಂಗ್ ಚೆನ್ನಾಗಾಯ್ತು, ಸಂಘಟಕರು ಚೆನ್ನಾಗಿ ನಡೆಸಿಕೊಂಡು ಹೋದರು ಎನ್ನುವುದು ಬಿಟ್ಟು ಬೇರೇನೂ ಹೇಳಲಿಲ್ಲ. ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ನಾನೂ ಹೊರತಲ್ಲ. ಒಂದಿಬ್ಬರಿಂದ ತಂಡದ ಪರಿಚಯ ಬಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಹೊರಡುವ ಮೊದಲೇ ಮಾಡಿಸಬೇಕಿತ್ತು, ಏನಾದರೂ ಆಟಗಳನ್ನಾಡಿಸಬೇಕಿತ್ತು ಎಂಬ ಒಂದೆರಡು ಸಲಹೆಗಳು ಬಂದುವು. ಸಂಘಟಕರು ಅವನ್ನು ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು. ಒಂದಿಷ್ಟು ಹರಟೆ, ಮಾತು, ಕುಚೋದ್ಯಗಳಾದ ಮೇಲೆ ಟೀ ಅಂಗಡಿಯಿಂದ ಹೊರ ಬಿದ್ದು ಬಸ್ಸಿಗಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತಾ ನಿಂತೆವು.

    ತುಂಬಿ ಬಂದ ಒಂದು ಬಸ್ಸನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಜಾಗವಿದ್ದ ಮುಂದಿನ ಬಸ್ಸನ್ನು ಹೊಕ್ಕಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನೆಡೆ ಹೊರಟೆವು. ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದಕ್ಕೂ ಸಂಘಟಕರೇ ದುಡ್ಡು ತೆತ್ತಿದ್ದರು. ಬಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟೂ ಖರ್ಚನ್ನು ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕಿ ತಲಾ ಖರ್ಚು ೨೩೦ ರುಪಾಯಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ್ದು ಚೆನ್ನಗಿರಿ ಚಾರಣ ಮುಗಿಯಿತೆಂಬುದರ ಸೂಚಕವಾಗಿತ್ತು. ಮುಂದೆ ಯಲಹಂಕದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ವರು ಮಿತ್ರರನ್ನು ಬೀಳ್ಕೊಂಡು ಬಸ್ಸು ಮುಂದೆ ಸಾಗಿತು. ೭ ಗಂಟೆಯ ಹೊತ್ತಿಗೆ ನಾವು ಮೆಜೆಸ್ಟಿಕ್ ತಲುಪಿದೆವು. ಆ ಒಂದು ದಿನ ಒಬ್ಬರಿಗೊಬ್ಬರು ಕಟ್ಟಿಕೊಟ್ಟ ಸಂತೋಷದ ಕ್ಷಣಗಳಿಗೆ ಒಬ್ಬರಿಗೊಬ್ಬರು ಧನ್ಯವಾದಗಳನ್ನರ್ಪಿಸುತ್ತಾ, ಸಾಧ್ಯವಾದರೆ ಮುಂದಿನ ಚಾರಣಗಳಲ್ಲಿ ಭೇಟಿಯಾಗೋಣ ಎನ್ನುವ ಆಶಯದೊಂದಿಗೆ ನಮ್ಮ ನಮ್ಮ ಮನೆಯ ದಾರಿ ಹಿಡಿದೆವು.

    ಬಸ್ಸು ಇಳಿದು ಮನೆ ಕಡೆಗೆ ಹೆಜ್ಜೆ ಹಾಕುವಾಗ ಕಾಲ್ಚೀಲದೊಳಗೆ ಹುದುಗಿದ್ದ ಚುಂಗುಗಳು ಚುಚ್ಚಿ-ಚುಚ್ಚಿ ಇಡೀ ದಿನವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ನೆನೆಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಕೈ ಕಾಲುಗಳ ಮೇಲೆ ಕೆಂಪನೆಯ ಗುರುತು ಮಾಡಿದ್ದ ಆ ಮುಳ್ಳುಗಳ ನೆನಪುಗಳು ಮರೆಯುವ ಮುನ್ನ ನಿಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಹೇಗೆ ಎಂದು ಯೋಚಿಸುತ್ತಾ ನಿದ್ದೆಗೆ ಜಾರಿದೆ.

(ಮುಗಿಯಿತು.)

ಚೆನ್ನಗಿರಿ ಚಾರಣ -​ ಭಾಗ ೧

 ​      ೪.೪೫ಕ್ಕೆ ಅಲಾರಂ ತನ್ನ ರಾಗ ಶುರುಹಚ್ಚಿಕೊಂಡಾಗ ಅದನ್ನು ಸ್ನೂಜ್ ಮಾಡಿ ಪಕ್ಕಕ್ಕೆ ಹೊರಳಿ ಮಲಗಿದೆ. ೧೦ ನಿಮಿಷ ಬಿಟ್ಟು ಅದು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಅರಚಿಕೊಳ್ಳತೊಡಗಿದ ಮೇಲೆ ಎದ್ದು ಸ್ನಾನಕ್ಕೆ ನೀರು ಬಿಸಿಯಾಗಲಿಟ್ಟು ಬಂದೆ. ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ೫.೧೫ಕ್ಕೆ ಅಲಾರಂ ಸೆಟ್ ಮಾಡಿ ಮಲಗಿದೆ. ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಅದು ಕೂಗಿಕೊಳ್ಳಲು ತುಂಬಾ ಹೊತ್ತಾಗಲಿಲ್ಲ. ಎದ್ದು ಕಾದಿದ್ದ ನೀರನ್ನು ಹೊತ್ತೊಯ್ದು ಸ್ನಾನಾದಿಗಳನ್ನು ಮುಗಿಸಿಕೊಂಡೆ. ಕುಡಿಯುವ ನೀರನ್ನು ಬಾಟಲಿಯೊಂದಕ್ಕೆ ತುಂಬಿಸಿಕೊಂಡು, ಎರಡು ದಿನದ ಹಿಂದೆಯಷ್ಟೇ ಒಗೆದಿಟ್ಟ ಆರು ವರ್ಷ ಹಳೆಯ ಹ್ಯಾಟು ಮತ್ತು ಒಂದು ಟವೆಲ್ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಬ್ಯಾಗೊಂದರಲ್ಲಿ ಹಾಕಿಕೊಂಡು ಮೊಬೈಲಿನಲ್ಲಿ ಗಂಟೆ ನೋಡಿದಾಗ ೫.೪೫ ತೋರಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ನನ್ನ ವಾಚಿಗೆ ಚಳಿ ಜೋರಾಗಿ ಅದು ಯಾವಾಗಿನ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಓಡಲಾಗದೆ ಇನ್ನೂ ಮೂರೂವರೆ ತೋರಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಅದರ ಕಿವಿ ತಿರುಪಿ ಕೈಗೆ ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ ಮನೆಯಿಂದ ಹೊರಬಿದ್ದೆ.

    ಏಳು ಗಂಟೆಯೊಳಗೆ ಮೆಜೆಸ್ಟಿಕ್ ತಲುಪಬೇಕಿದ್ದವ ಆರೂವರೆಗಿಂತಲೂ ಮುಂಚೆ ತಲುಪಿದೆ. ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಬೇಗ ಎದ್ದಿದ್ದಕ್ಕೆ ಹಸಿಯುತ್ತಿದ್ದ ಹೊಟ್ಟೆಗೆ ಎರಡು ಇಡ್ಲಿ ತಿನ್ನಿಸಿ KSRTC ಯ ಮೂರನೇ ಟರ್ಮಿನಲ್ ಹುಡುಕುತ್ತಾ ನಡೆದೆ. ಹೊತ್ತು ಕಳೆಯಲು ದಿನಪತ್ರಿಕೆ ಕೊಳ್ಳೋಣ ಎಂದು ಅಂಗಡಿಯೊಂದರ ಬಾಗಿಲಿಗೆ ಹೋದೆ. 'ನಾಲ್ಕು ರೂಪಾಯಿ ಚಿಲ್ಲರೆ ಬೇಕು ಸಾರ್' ಎಂದವನಿಗೆ 'ಚಿಲ್ಲರೆ ಇಲ್ಲ ಸರ್' ಎನ್ನುತ್ತಾ ಎತ್ತಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಪೇಪರನ್ನು ಅದರ ಜಾಗದಲ್ಲಿರಿಸಿ ಹತ್ತು ರೂಪಾಯಿ ನೋಟನ್ನ ಜೇಬಿಗೆ ವಾಪಸ್ಸು ತುರುಕುತ್ತಾ ಮುಂದೆ ಹೋದೆ. ಮತ್ತೊಂದು ಅಂಗಡಿ ಬಳಿ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ 'ಏನು ಬೇಕ್ ಸಾರ್ ?' ಎಂದ ಅಂಗಡಿಯಾತ. ೧೦ ರೂಪಾಯಿ ಅವನ ಕೈಯಲ್ಲಿಟ್ಟು 'ಒಂದು ವಿಜಯವಾಣಿ' ಅಂದೆ. ೫ ರೂಪಾಯಿ ಪಾವಲಿಯ ಜೊತೆ, ನಮ್ಮ ದೇಶದ ಹೊಸ ಕರೆನ್ಸಿಯಾದ ಚಾಕೊಲೇಟನ್ನು ಆತ ಕೊಡುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪೇಪರನ್ನು ನಾನು ಎತ್ತಿಕೊಂಡಿದ್ದೆ. ನಾಣ್ಯವನ್ನು ಕಿಸೆಗೆ ಸೇರಿಸಿ, ಚಾಕೊಲೇಟನ್ನು ಬಾಯಿಗೆ ಹಾಕಿಕೊಂಡವ ಅದರ ಕಾಗದವನ್ನು ಬ್ಯಾಗಿಗೆ ಹಾಕಿಕೊಂಡು ಮೂರನೇ ಟರ್ಮಿನಲಿನ ಮಾರ್ಗ ಹುಡುಕುತ್ತಾ ನಡೆದೆ.

    ಮೂರನೇ ಟರ್ಮಿನಲ್ ಏನೋ ಸಿಕ್ಕಿತು. ಆದರೆ ಟ್ರೆಕ್ಕಿಂಗಿಗೆ ಹೊರಟವರೆಲ್ಲರೂ ಭೇಟಿಯಾಗುವ ತಾವು ಎರಡನೇ ಟರ್ಮಿನಲ್ಲೋ ಅಥವಾ ಮೂರನೆಯದೋ ಎಂಬ ಅನುಮಾನ ಶುರುವಾಯ್ತು. ಈ ಅನುಮಾನವೂ ಸುಮ್ಮನೆ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದ್ದಲ್ಲ. ಟ್ರೆಕ್ಕಿಂಗಿನ ಸಂಘಟಕರು ಕಳಿಸಿದ್ದ ಈ-ಮೇಲ್ ನಲ್ಲಿ ಟರ್ಮಿನಲ್ ಮೂರು ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಬರೆದಿದ್ದರೂ ಅವರು ಒದಗಿಸಿದ್ದ ಮಾರ್ಗ ನಕ್ಷೆ ಟರ್ಮಿನಲ್ ಎರಡನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಅವರಲ್ಲಿ ಯಾರೊಬ್ಬರ ಮೊಬೈಲ್ ನಂಬರು ನನ್ನ ಬಳಿ ಇರದಿದ್ದುದರಿಂದ ಅವರು ಏಳು ಗಂಟೆಗೆ ಕರೆ ಮಾಡಿಯಾರೇ, ಇಲ್ಲವೇ ಎಂಬ ಆಲೋಚನೆ ಶುರುವಾಗಿತ್ತು. ಗಂಟೆ ಏಳಾಗಲು ಇನ್ನೂ ಸಮಯವಿದ್ದರಿಂದ ಯೋಚನೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿ, ಕ್ರೀಡಾ ಸುದ್ದಿಯಿಂದ ಶುರುಮಾಡಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಪೇಪರ್ ಓದಿದೆ.  ನಂತರ ಪ್ಲಾಟ್-ಫಾರಮ್ಮಿನ ಮೇಲಿದ್ದ ಒಂದೊಂದೇ ಫಲಕಗಳತ್ತ ದೃಷ್ಟಿ ಹಾಯಿಸತೊಡಗಿದೆ. ಒಂದು ಫಲಕದ ಮೇಲೆ ಚಿಕ್ಕಬಳ್ಳಾಪುರ ಎಂದು ಬರೆದಿದ್ದು ಕಂಡಾಗ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಾಧಾನವಾಯ್ತು. ಎಲ್ಲರೂ ಅಲ್ಲಿಗೇ ಬರುವರೆಂದು ನನಗೆ ನಾನೇ ಧೈರ್ಯ ಹೇಳಿಕೊಂಡು, ದಿನಪತ್ರಿಕೆಯ ಬೇರೆ ಪುಟಗಳತ್ತ ಕಣ್ಣು ಹಾಯಿಸಿದೆ.

    ಏಳು ಗಂಟೆ ಕಳೆಯುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಎಂಟ್ಹತ್ತು ಜನ ಒಂದೆಡೆ ಕಲೆತು ನಿಂತಿದ್ದು ಕಾಣಿಸಿತು. ಅತ್ತ ಹೋಗಿ ಒಬ್ಬರಲ್ಲಿ ಅದು ಚನ್ನಗಿರಿ(ಚೆನ್ನಗಿರಿ) ಟ್ರೆಕ್ ಹೋಗುವ ತಂಡವೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಖಾತ್ರಿಪಡಿಸಿಕೊಂಡು, ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರದೇ ಕೈಕುಲುಕುತ್ತಾ ಅವರ ಹೆಸರು ಕೇಳಿ, ನನ್ನದನ್ನೂ ಹೇಳಿಕೊಂಡೆ. ನನ್ನ ನಂತರ ಬಂದು ಸೇರಿದ ಮೂರ್ನಾಲ್ಕು ಮಂದಿಯೂ ಅದನ್ನೇ ಮಾಡಿದರು. ಆದರೂ ಎಲ್ಲ್ಲರ ಪರಿಚಯ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಅಷ್ಟಾಗಿ ಆಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಯಾರು ಹೇಗೋ, ಏನೋ ಎಂಬ ಭಯವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ದಾಕ್ಷಿಣ್ಯದ ಕಾರಣ ಆಗ ಹೆಚ್ಚು ಮಾತುಕತೆಯಾಗಲಿಲ್ಲ. ಬರುವವರೆಲ್ಲರೂ ಜಮಾಯಿಸಿದ ನಂತರ ಬಸ್ಸು ಹತ್ತಿದೆವು. ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಮಧ್ಯೆ ಮೊದಲಿನಿಂದ ಪರಿಚಯವಿದ್ದ ನಾಕು ಮಂದಿ ಹರಟೆ ಕೊಚ್ಚುತ್ತಾ ಕುಳಿತಿದ್ದರು. ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತವರು ಒಂದೆರಡು ಮಾತನ್ನಾಡಿದ್ದಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಷ್ಟು ಉತ್ತರ ಕೊಟ್ಟು ನಾನು ಸುಮ್ಮನಾಗುತ್ತಿದ್ದೆ. ಮೊದಲೇ ಆನ್-ಲೈನ್ ನಲ್ಲಿ ಓದಿದ್ದ ನೀತಿ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಅವರು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಹೇಳಿದಾಗ 'ನಂಗೆ ಗೊತ್ತು, ವೆಬ್ ಸೈಟ್ ನಲ್ಲಿ ನೋಡಿದ್ದೆ' ಎಂದೆನ್ನದೇ, ಅವರ ಮಾತಿಗೆ ಹ್ಞೂಗುಟ್ಟುತ್ತಿದ್ದೆ. ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೂ ಬೇಜಾರಾಯ್ತೋ ಏನೋ, ಸುಮ್ಮನಾದರು. ನಾನು ಕಿಟಕಿಯಾಚೆ ನೋಡುತ್ತಾ ಕುಳಿತೆ.

    ಹೊರಗಿನಿಂದ ಬೀಸುತ್ತಿದ್ದ ತಣ್ಣನೆ ಗಾಳಿ ನನಗೆ ಹಿತವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತವರಿಗೆ ತೊಟ್ಟಿದ್ದ ಸ್ವೆಟರನ್ನೂ ದಾಟಿ ಚಳಿ ಮುಟ್ಟಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಹಾಗಾಗಿ ಅವರ ಕೋರಿಕೆಯ ಮೇರೆಗೆ ಕಿಟಕಿಯ ಬಹುಭಾಗಕ್ಕೆ ಗಾಜನ್ನೆಳೆದು, ಸ್ವಲ್ಪ ಮಾತ್ರ ಗಾಳಿ ಬರುವಂತೆ ತೆರೆದು ಕುಳಿತೆ. ರಸ್ತೆಯನ್ನು ಹಿಂದೆ ತಳ್ಳುತ್ತಾ ಬಸ್ಸು ಮುಂದೆ ಸಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ನಗರದಿಂದ ಹೊರ ಸಾಗಿದ ಬಳಿಕ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಮುಸುಕು ತುಂಬಿದ ವಾತಾವರಣವು ಚೆನ್ನಾಗಿತ್ತು. ಇಂತಹುದೇ ದೃಶ್ಯಾವಳಿಯನ್ನು ಹಿಂದೆ ಮಾಥೆರಾನಿನಲ್ಲಿ ನೋಡಿದ್ದರಿಂದ ಅಷ್ಟೇನೂ ಅದ್ಭುತ ಎಂದೆನಿಸಲಿಲ್ಲ. ಅತ್ತ ಮಾಥೆರಾನಿನ ಜೊತೆಗೇ ಮುಂಬಯಿಯ ನೆನಪೂ ಒತ್ತಿ ಬಂತು. ಸುಮಾರು ಒಂದೂವರೆ ವರ್ಷದ ಹಿಂದೆ ಭಂಡಾರಧಾರ ಪ್ರವಾಸ ಹೋಗಿದ್ದು, ಒಂದೇ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರೂ ಒಡನಾಟ ಕಡಿಮೆಯಿದ್ದ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾತನಾಡದೆ ಟೆಂಪೋ ಟ್ರಾವೆಲ್ಲರಿನ ಹೊರಗೆ ತಲೆಹಾಕಿ  ಕುಳಿತಿದ್ದ ಆ ದಿನಕ್ಕೂ, ಪರಿಚಯವೇ ಇಲ್ಲದಿರೋ ೧೫ ಮಂದಿಯೊಡನೆ ಹೋಗುತ್ತಿರೋ ಈ ದಿನಕ್ಕೂ ಯಾವುದೇ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ಅನ್ನಿಸಿದಾಗ ನನಗೇ ನಗು ಬಂತು. ಒಮ್ಮೆ ಎಲ್ಲರತ್ತ ಕಣ್ಣು ಹಾಯಿಸಿದೆ. ಕೆಲವರು ಸೀಟಿಗೊರಗಿದಲ್ಲಿಯೇ ನಿದ್ದೆ ಹೋಗಿದ್ದರೆ, ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ಕಣ್ಣು ಬಿಟ್ಟುಕೊಂಡೇ ಎನೋ ಯೋಚಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಮುಂದಿನ ಸೀಟಿನಿಂದ ಒಂದಿಷ್ಟು ಕಿಲಕಿಲ ಸದ್ದು ಕೇಳಿಸುತ್ತಿತ್ತು.

    ೮.೪೫ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಚಿಕ್ಕಬಳ್ಳಾಪುರ ತಲುಪಿದ ನಾವು ಉಡುಪಿ ಹೋಟೆಲೊಂದರಲ್ಲಿ ಬೆಳಗಿನ ಉಪಾಹಾರ ಮುಗಿಸಿ, ಮಧ್ಯಾಹ್ನಕ್ಕೆಂದು ಪಲಾವನ್ನು ಬುತ್ತಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡೆವು. ಅಲ್ಲಿಂದ ಖಾಸಗಿ ಬಸ್ಸೊಂದರಲ್ಲಿ ಹೊರಟು ನಂದಿಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಅಲ್ಲಿಂದ ರಿಕ್ಷಾ ಹಿಡಿದು ಬೆಟ್ಟದ ಬುಡಕ್ಕೆ ತಲುಪಿದಾಗ ಗಂಟೆ ೧೦ ಸರಿದಿತ್ತು. ಬೆಟ್ಟದ ಬುಡದಲ್ಲೊಮ್ಮೆ ವರ್ತುಲಾಕಾರದಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಎಲ್ಲರೂ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಪರಿಚಯ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾಯ್ತು. ಕನಿಷ್ಟ ಪಕ್ಷ ದೇಶದ ಕಾಲುಭಾಗವನ್ನಾದರೂ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವಷ್ಟು ರಾಜ್ಯಗಳ ಟ್ರೆಕ್ಕಿಗಳು ಒಂದಾಗಿದ್ದೆವು. ಗುಜರಾತ್, ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ, ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ, ತಮಿಳುನಾಡು, ಬಿಹಾರಗಳಿಂದ ಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಬಂದವರೂ, ಬಂದು ಇಲ್ಲಿಯವರೇ ಆಗಿ ನೆಲೆ ನಿಂದವರೂ ಇದ್ದರು. ಹೊರಗಿಂದ ಬಂದವರು ಕನ್ನಡ ಕಲಿಯೋಲ್ಲ ಅಂದವರು ಯಾರು ಸ್ವಾಮಿ, ಚಿಕ್ಕಂದಿನಲ್ಲಿಯೇ ಬಿಹಾರದಿಂದ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಬಂದು, ಇಂದು ಮನೆಮಾತಾಗಿಯೂ ಕನ್ನಡವನ್ನೇ ಮಾತಾಡುವ ಆ ಹುಡುಗನನ್ನು ಕಾಣಬೇಕು ನೀವು. ಸಂಘಟಕರು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ನಿಯಮಗಳನ್ನುಸುರಿಯಾದ ಮೇಲೆ ಚೆನ್ನಗಿರಿ ಬೆಟ್ಟ ಹತ್ತಲಾರಂಭಿಸಿದೆವು.

(ಮುಂದುವರಿಯುವುದು…)

ಭಂಡಾರಧಾರ ಪ್ರವಾಸ ಕಥನ..

ಮೊದಲ ಮಾತು..

ಯೋಚನೆ ಹುಟ್ಟಿದ್ದು

 

      ಇಗತ್ ಪುರಿ ಒಂದು ಸುಂದರ ಘಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶ, ಒಮ್ಮೆ ಹೋಗಿ ಬಂದರಾದೀತು ಎಂದು ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಯೊಬ್ಬರು ಉಸುರಿದರು. 'ಅಂಥದ್ದೇನಿದೆ ಅಲ್ಲಿ?' ಎಂಬ ಕುತೂಹಲದಿಂದ ಇನ್ನೊಂದಿಬ್ಬರು ಗೂಗಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಹುಡುಕಾಡಿದರು. ಸಮೀಪದಲ್ಲಿಯೇ ಭಂಡಾರಧಾರ ಎಂಬ ಸಹ್ಯಾದ್ರಿಯ ತುಣುಕಿರುವುದಾಗಿಯೂ, ಅದು ಕೋಟೆ ಜಲಪಾತಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತು ನಿಂತಿರುವುದಾಗಿಯೂ ತಿಳಿಯಿತು. ಹೊರಡುವುದೆಂದು ಯೋಜನೆ ಸಿದ್ಧವಾಗತೊಡಗಿತು. ಹೋಗುವುದು ಯಾವತ್ತು, ಬರುವವರು ಎಷ್ಟು ಜನ, ಯಾವ ವಾಹನವನ್ನ ಗೊತ್ತುಮಾಡುವುದು, ಎಷ್ಟು ಹೊತ್ತಿಗೆ ಹೊರಡುವುದು ಚರ್ಚೆಗಳು ಶುರುವಾದವು.

ನಾನೂ ಹೋಗಲಾ ?

 

      ಮೇಲಿನ ಅಷ್ಟೂ ಚರ್ಚೆಗಳಲ್ಲಿ ನಾನು ಭಾಗವಹಿಸಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಎಲ್ಲಾ ನಡೆದಿದ್ದು ನನ್ನ ಸುತ್ತಲೇ ಆದ್ದರಿಂದ ವಿಷಯವಷ್ಟೂ ತಿಳಿದಿತ್ತು. ಕೋಟೆ, ಜಲಪಾತಗಳನ್ನು ಕಾಣುವ ಆಶೆಯಂತೂ ಇದ್ದೇ ಇತ್ತು. ಆದರೂ ಹಿಂದೆಂದೂ ಎಲ್ಲರೊಂದಿಗೆ ಒಂದಾಗದ ನನಗೆ ಈಗ 'ನಾನೂ ಬರುವೆ' ಎನ್ನಲು ನಾಲಿಗೆ ತಿರುಗಲಿಲ್ಲ. ನನ್ನಿಂದ ಅವರೆಲ್ಲರ ಸಂತೋಷಕ್ಕೆ ಭಂಗ ಬರಬಾರದಷ್ಟೇ. ಮುಂಬಯಿಗೆ ಬಂದ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕೋ, ಇನ್ನೆಲ್ಲೋ ಹೋಗುವಾಗ ಅವರೆಲ್ಲಾ ನನ್ನನ್ನೂ ಕರೆದಿದ್ದೂ ಇದೆ. ಆದರೆ ಮಹಾನಗರಿಯಲ್ಲಿ ಹೊರಗೆ ಕಾಲಿಟ್ಟೊಡನೆ ಒದಗಬಹುದಾದ ಖರ್ಚನ್ನು ನೆನೆದೇ ಬೆಚ್ಚಿ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಹೋಗದೆ ಕೂತಿದ್ದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಒಂದು ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ವ್ಯಯಿಸುವ ದುಡ್ಡಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪುಸ್ತಕ ಕೊಳ್ಳಬಹುದು ಎಂಬ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಬೇರೆ. ಕಛೇರಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಚಹಾಕ್ಕೆ ಕರೆದರೂ ತುಂಬಾ ಸಾರಿ ಏನಾದರೂ ನೆಪವೊಡ್ಡಿ ಹೋಗದೆ ಕುಳಿತಿದ್ದೂ ಇದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಚಹಾ-ಕಾಫಿಗಳ ಚಟ ಅಷ್ಟೊಂದು ಗಾಢವಾಗಿ ಅಂಟಿಲ್ಲದಿರುವುದು ಒಂದು ಕಾರಣವಾದರೆ ಒಂದು ಕಪ್ ಚಹಾಕ್ಕಿಂತಲೂ ಜಾಸ್ತಿ ನಡೆಯುವ ಮಾತುಕತೆಗಳಲ್ಲೂ ನನಗಿರುವ ಅನಾಸಕ್ತಿ ಇನ್ನೊಂದು ಕಾರಣ. ಕೆಲವೇ ಬಾರಿ ಹೋದಾಗಿನ ಅನುಭವದಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಡೆಯುವ ಎಲ್ಲಾ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದೂ ಇದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ನಾನೊಂಥರ ಎಲ್ಲರೊಳಗೊಂದಾಗದ ಮಂಕುತಿಮ್ಮನಾಗಿಯೇ ಇಷ್ಟುದಿನ ಕಳೆದೆ. ಇದು ಯಾರ ಮೇಲಿನ ಅಸಮಧಾನದಿಂದಲ್ಲವಾದರೂ ನಾನು ಯಾಕೋ ಹಾಗೇನೇ. ಇಂತಿಪ್ಪ ನನಗೆ ಈಗ ಇವರೆಲ್ಲರೊಂದಿಗೆ ನಾನೂ ಹೋಗಲಾ ಎಂಬ ಯೋಚನೆ ಮೂಡುತ್ತಿತ್ತು.

ಕರೆ ಬಂತು

      'ನೀನೂ ಬರ್ತೀಯಾ ?' ಯಾವತ್ತೂ ಹೊರಡದವ, ಇವತ್ತೂ ಬರಲಾರ ಎಂದುಕೊಂಡು ಸುಮ್ಮನೆ ತಮಾಷೆಗಾಗಿ ಕೇಳಿದ್ದೋ, ಬಂದರೆ ವಾಹನದ ಖರ್ಚು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ಜೇಬಿಗೆ ಒಂದಿಷ್ಟು ಕಡಿಮೆಯಾದೀತೆಂದು ಕರೆದರೋ, ಇನ್ನೇತಕ್ಕೋ. ಆಗ ಅದೇನೂ ಯೋಚಿಸದೆ 'ಹ್ಞೂ!!' ಎಂದು ಬಿಟ್ಟೆ. ಮೊದಲು ನಾನು ಹೇಳಿದ್ದು ತಮಾಷೆಗೆ ಅಂದುಕೊಂಡರೋ ಏನೋ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ಒಂದಿಷ್ಟು ಜನ ಹೊರಡಲು ಸಿಧ್ಧವಾಗಿದ್ದೂ ಆಯ್ತು. ಏನೋ ಒಂದು ಉದ್ವೇಗದಿಂದ 'ಅಸ್ತು' ಎಂದವರಿಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ಸುತ್ತು ಯೋಚಿಸಲು ಒಂದಿಷ್ಟು ಸಮಯ ಕೊಟ್ಟು ಸಂಜೆಗೆ ಅವರವರ ನಿರ್ಧಾರ ತಿಳಿಸಲು ಸೂಚಿಸಲಾಯಿತು. ಸಂಜೆಗೆ ಹತ್ತು ಜನ ಹೊರಡಲು ಸಿಧ್ಧರಾದರು. ಅದೇ ಬರುವ ಶನಿವಾರ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ೪.೩೦ಕ್ಕೆ ಮುಂಬಯಿ ಬಿಡುವುದೆಂದೂ, ಪ್ರಯಾಣಕ್ಕೆ Tempo Traveller ಗೊತ್ತು ಮಾಡಿದ್ದೂ ಆಯ್ತು. ಇನ್ನು ಹೋರಡುವುದೊಂದೇ ಬಾಕಿ. ಆ ಕ(ವ್ಯ)ಥೆ ಮುಂದಿನ ಅಧ್ಯಾಯಗಳಲ್ಲಿ.

ಭಂಡಾರಧಾರ ಪ್ರವಾಸ ಕಥನ.. : ಅಧ್ಯಾಯ ೧

ನಾನು, ಫೋನು ಮತ್ತು ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು...

      ರಾತ್ರಿ ಪೂರ್ತಿ ಅದೇ ಕನಸು. ಸುತ್ತಲೂ ತುಂಬಿ ನಿಂತ ಹಸಿರು. ಸಹ್ಯಾದ್ರಿಯ ಸಾಲೇ ಇರಬೇಕದು. ಬೇರೆ ಯಾವುದನ್ನೂ ಅಷ್ಟೊಂದು ಮನದುಂಬಿ ನೋಡಿದ ನೆನಪಿಲ್ಲ. ಹಿಂದೊಮ್ಮೆ ನೀಲಗಿರಿಯ ಬೆಟ್ಟಗಳನ್ನು ನೋಡಿದ್ದೆನಾದರೂ ಅದರ ಸ್ಪಷ್ಟ ಚಿತ್ರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಉಳಿದಿಲ್ಲ. ನಾಳೆ ಹೋಗಲಿರುವುದು ಹೀಗೆಯೇ ಇದ್ದೀತೇ ಎಂದು ಮನಸ್ಸು ಕನಸು ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು. 'ನಾಳೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚಿಸಬೇಡವೋ ಮರುಳೇ..' ಎಂದು ನಾನು ನನ್ನ ಮನಸ್ಸಿಗೇ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವುದುಂಟಾದರೂ, ನಾನು ನನ್ನನ್ನು ಮರೆತು ನಿದ್ರಾಧೀನನಾದಾಗ ನಾಳೆಯ ಕನಸನ್ನು ಕಂಡು ಮಾರನೆಯ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಎದ್ದೊಡನೆ 'ನಿನ್ನ ಇವತ್ತು ಹೀಗೆ..' ಎಂದೆನ್ನುತ್ತಾ ಮುಗುಳ್ನಗುವ ಮರುಳು ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಏನೆನ್ನಲಿ ? 'ನಿನ್ನ ಕನಸುಗಳು ಕೈಗೂಡದಾಗ ಮತ್ತೆ ನೀನೇ ಅನುಭವಿಸುವಿಯಂತೆ, ಇನ್ನೆಂದೂ ನೀನು ಕನಸು ಕಾಣುವ ಯೋಚನೆ ಮಾಡಲಾರೆ' ಎಂದು ಒಂದಿಷ್ಟು ಬೈದು ಸುಮ್ಮನಾದೆನಾದರೆ, 'ಪ್ರತಿ ದಿನ ನಿನ್ನೊಂದಿಗೆ ಮಾತಾಡುತ್ತಿರುವಷ್ಟು ಸಮಯ ನಾನು ಕನಸ ಕಾಣಬಾರದೆಂದೇ ಯೋಚಿಸುತ್ತೇನೆ. ಆದರೆ ನೀನು ದಣಿದು ಮಲಗಿದಾಗ, ನಿದ್ರೆಯನ್ನರಿಯದ ನನ್ನೊಂದಿಗೆ ಮಾತಾಡಲು ಬೇರಾರೂ ಸಿಗದೆ ಕನಸು ಕಾಣುತ್ತಾ ಕೂರುವೆ' ಎನ್ನುವ ಈ ಮರುಳಿಗೆ ಏನೆನ್ನಲಿ.? ಹಾಗಾಗಿಯೇ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಕನಸು ಕಾಣುತ್ತಿರುವುದು ನನಗೆ ತಿಳಿದರೂ ಕೂಡ ಸುಮ್ಮನಾಗುತ್ತೇನೆ. ಅದರ ನಗುವಿನೊಂದಿಗೆ ನಾನೂ ಮುಗುಳ್ನಗುತ್ತೇನೆ. ಈ ನಗುವನ್ನು ಮುರಿಯಲೋ ಎಂಬಂತೆ ನನ್ನ ಫೋನು ರಾಗ ಹಾಡತೊಡಗಿತು. ಇನ್ನು ಅದನ್ನು ಸುಮ್ಮನಾಗಿಸುವ ಕೆಲಸ.

      ಫೋನು ಕೂಗತೊಡಗಿದ್ದು ಪವನ್ ನನ್ನ ಕರೀತಿದಾನೆ ಅಂತ ಹೇಳಲು. ನಾಲ್ಕು ಮುಕ್ಕಾಲರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಅವರ ಮನೆಯ ಬಳಿಯಿಂದ ಗಾಡಿ ಹೊರಟಾಗ ಕರೆ ಮಾಡುವುದಾಗಿ ಮೊದಲೇ ಅವನು ತಿಳಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಒಮ್ಮೆಲೇ ಗಾಬರಿಯಾಯಿತು. ನನ್ನ ಫೋನು ನಾಲ್ಕು ಗಂಟೆಗೆ ಯಾಕೆ ನನ್ನ ಎಬ್ಬಿಸಲಿಲ್ಲ, ಅಥವಾ ಅದು ಎಬ್ಬಿಸಿದ್ದು ನನಗೆ ಗೊತ್ತೇ ಆಗಲಿಲ್ಲವಾ ಎಂದು ಯೋಚಿಸುತ್ತಿರುವಾಗಲೇ ಪವನ್ ಕರೆ ಮಾಡಿದ್ದೇ ನನ್ನನ್ನು ಎಬ್ಬಿಸಲೆಂದು ತಿಳಿಯಿತು. ಗಂಟೆ ನಾಲ್ಕಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಇನ್ನೂ ಐದು ನಿಮಿಷ ಇತ್ತು. 'ಏನೇನೋ ಅನ್ಕೋಬೇಡ, ನನ್ನದೇನೂ ತಪ್ಪಿಲ್ಲ' ಎನ್ನುತ್ತಾ ಫೋನು ನಗುತ್ತಿತ್ತು. ಸರಿ ಎಂದು ಅದನ್ನು ಪಕ್ಕಕ್ಕಿರಿಸಿದ ಎರಡು ನಿಮಿಷದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಕೂಗತೊಡಗಿತು. ಈಗೇನಪ್ಪಾ ಅಂದ್ರೆ ನಾನು ಎದ್ದಿದ್ದು ಅದಕ್ಕೆ ಹೇಳಿರಲಿಲ್ಲ, ಮಾಮೂಲಿಯಾಗಿ ಗಂಟೆ ನಾಲ್ಕಾಯ್ತು ಅಂತ ಹೇಳೋಕೆ ಈ ಆರ್ಭಟ. ಅಂತೂ ಅದನ್ನು ಸುಮ್ಮನಾಗಿಸಿ ಪ್ರಾತರ್ವಿಧಿಗಳನ್ನು ಮುಗಿಸಿ ಅಭಿಷೇಕ್ ನ ಕರೆಗೆ ಕಾಯುತ್ತಾ ಕುಳಿತೆ. ಈ ಮಧ್ಯೆ ನನ್ನ ಫೋನು ಎರಡು ಬಾರಿ ATM ನಿಂದ ದುಡ್ಡು ಬಿಡಿಸಲು ನೆನಪು ಮಾಡಿದ್ದು ಬಿಟ್ಟರೆ ಪೂರ್ಣ ಮೌನಕ್ಕೆ ಶರಣಾಗಿತ್ತು. ಏನೊಂದೂ ಮಾತಾಡದೇ ಇರುವ ನನ್ನ ಫೋನಿನ ಮೇಲೆ ಈಗ ಒಂದಿಷ್ಟು ಅನುಮಾನ ಶುರುವಾಯ್ತು. ದಿನದ 23 ತಾಸುಗಳ ಜೊತೆಗಿದ್ದು, ಹೊತ್ತಿಗೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಅದಕ್ಕೆ ಆಹಾರ ಕೊಟ್ಟಿಲ್ಲವಾದರೂ ಸದಾ ನನಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಫೋನಿಗಿಂತ ಮುಖವೇ ಕಂಡಿಲ್ಲದ ಡ್ರೈವರ್ ಮಹಾನುಭಾವನ ಸಮಯಪ್ರಜ್ಞೆಯ ಮೇಲೆ ನಂಬಿಕೆ ಇಟ್ಟು ನಾಲ್ಕು ಮುಕ್ಕಾಲಿಗೆ ಕೋಣೆಯಿಂದ ಹೊರಬಿದ್ದೆ.

      ಈಗ ನನ್ನ ಫೋನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ATM ಗೆ ಹೋಗಲು ನೆನಪು ಮಾಡಿತು. ಅದರಾಜ್ಞೆಯನ್ನು ಮೀರದೆ ಸಮೀಪದ ಕೆನರಾಬ್ಯಾಂಕ್ ನ ATM ಗೆ ಹೋದೆ. ಅದು ದುಡ್ದನ್ನಂತೂ ಕೊಡಲಿಲ್ಲ ಆದರೆ 'ನಿಮಗೆ ಕಾಸು ಕೊಡಲಾಗದಕ್ಕೆ ವಿಷಾದಿಸುತ್ತೇವೆ' ಅಂತ ಕ್ಷಮೆ ಕೇಳುವುದನ್ನಂತೂ ಮರೆಯಲಿಲ್ಲ. ಮನುಷ್ಯ ತನ್ನಿಂದಾಗದನ್ನೆಲ್ಲಾ ಯಂತ್ರಗಳಿಗೆ ಹೇಳಿಕೊಟ್ಟಿರುವ ರೀತಿ ಕಂಡು ನನಗೆ ನಗು ಬಂತು. ಜೊತೆಗೆ 'ನಿನಗೆ ನಿನ್ನೆಯೇ ಹೇಳಿದ್ನಲ್ಲಾ, ಕೆನರಾ ಬ್ಯಾಂಕ್ ನ ATM ದುಡ್ಡು ಕೊಡಲ್ಲಾಂತ' ಎನ್ನುತ್ತಾ ತನ್ನ ಮಾತುಗಳೆಂದೂ ಸುಳ್ಳಾಗದು ಎಂದು ಬೀಗುತ್ತಿದ್ದ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಕಂಡು ಪೆಚ್ಚೆನಿಸಿತು. ಅಲ್ಲಿಂದ ಮುಂದಿರುವ ಐಸಿಐಸಿಐ ಬ್ಯಾಂಕ್ ನ ATM ಗೆ ಹೋದೆ. ಇದು ರಶೀದಿಗೆ ಮಾಫಿ ಕೇಳಿತಾದರೂ ದುಡ್ದನ್ನಂತೂ ಕೊಟ್ಟಿತು. ತಿರುಗಿ ಬಂದು ಕೆನರಾ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಬಳಿಯ ಮಹಾದ್ವಾರವೊಂದರ ಬಳಿ ಬರಲಿರುವ ಗಾಡಿಗಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತಾ ನಿಂತೆ. ಯಂತ್ರಗಳಿಗಿಂತ ಮನುಷ್ಯನನ್ನು ನಂಬಿದ್ದಕ್ಕೆ ನನಗೆ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದು ಈ ಕಾಯುವಿಕೆ ಎಂಬ ಬಹುಮಾನ. ಈ ಬಹುಮಾನ ನೋಡಿ ನನ್ನ ಫೋನೂ ನಕ್ಕಿರಬೇಕು, 'ನನ್ನ ಅನುಮಾನಿಸಿದ ಕರ್ಮವನ್ನನುಭವಿಸು' ಎನುತ್ತಿತ್ತೇನೋ, ನನಗಂತೂ ಅದಕ್ಕೆ ಮುಖ ತೋರಿಸಲೂ ಮನ ಬಾರದೆ ಕೈಗದಡಿಯಾರದಲ್ಲೇ ಆಗಾಗ ಸಮಯ ನೋಡುತ್ತಾ ಕುಳಿತೆ.

      ಆದರೆ ಒಂದು ವಿಷ್ಯ ಹೇಳ್ತೀನಿ ಕೇಳಿ, ನೀವು ಸ್ವಸಮರ್ಥನೆ ಎಂದರೂ ಸರಿಯೇ. ನಾನೇನೂ ಸುಖಾ ಸುಮ್ಮನೆ ನನ್ನ ಫೋನನ್ನು ಅನುಮಾನಿಸಿದ್ದಲ್ಲ. ಆದರೆ ಆ ಅನುಮಾನಕ್ಕೆ ಪೂರ್ತಿ ಹೊಣೆ ನನ್ನ ಫೋನೊಂದೇ ಅಲ್ಲ, ನನ್ನ ಬಗ್ಗೆ ತೀರ ಕಾಳಜಿ ವಹಿಸುವ Customer Care ನವರೂ ಹೌದು. ಎಷ್ಟೋ ಸಾರಿ ನನ್ನ ಫೋನು Signal ತೋರಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ ನನ್ನ ಫೋನು Switch Off ಎಂದೋ , ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಪ್ರದೇಶದ ಹೊರಗಿದ್ದಾರೆಂದೋ ಸುಳ್ಳು ಹೇಳಿದುದುಂಟು. ಈ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ನೇಹಿತರು ನನ್ನಲ್ಲಿ ದೂರಿದಾಗ ನಾನು ಫೋನಿನ ಮುಖ ನೋಡದಿದ್ದರಾದೀತೇ? ಈ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ Customer Care ನವರು ಸುಳ್ಳಾಡಿದ್ದರೂ ನನಗೆ ಅವರ ಮೇಲೇ ಹೆಚ್ಚು ನಂಬಿಕೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಮತ್ತೊಂದು ಕಾರಣ ಏನಂದ್ರೆ 'ಫೋನು proxy signal ತೋರಿಸ್ತಿದ್ರೆ' ಅನ್ನುವ ಒಂದು ಅನುಮಾನ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಫೋನಿನ ಮೇಲಿರುವುದು.

      ಇಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ಆದರೂ ಇನ್ನೂ ನಮ್ಮ ಮೋಟಾರಂತೂ ಬಂದಿಲ್ಲ. ನಾನು ಅಲ್ಲೇ ಸಮೀಪದ ಬೀದಿ ದೀಪವೊಂದರ ಕೆಳಗೆ ಕಾರಂತಜ್ಜನೊಂದಿಗೆ ಹರಟುತ್ತಾ ಕುಳಿತೆ. ಈ ಶತಮಾನದ  ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯನಾಗಲಿಲ್ಲವಾದರೂ ಬೇಸರವಾದರೂ ಕಳೆದೀತು ಅಂತ. ತಮ್ಮ ಹುಚ್ಚು ಮನಸ್ಸಿನ ಹತ್ತು ಹಲವಾರು ಮುಖಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾ ಹೋದರು. ನಾನಂತೂ ಕಾಣದ ಅವರ ಜೀವವನ್ನ, ಜೀವನವನ್ನ ಕಣ್ಣಲ್ಲಿ ಸೆರೆಹಿಡಿಯುವ ಮನದಲ್ಲಿ ಅನುಭವಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿದ್ದೆ. ಕೆಲವೊಂದೆಡೆ ನನ್ನನ್ನು ತಡೆದು 'ಅವರ ಹುಚ್ಚು ಮನಸ್ಸಿನಂತೆಯೇ ಆಲ್ವಾ ನಾನು ?' ಎಂದು ನನ್ನ ಮರುಳು ಮನಸ್ಸು ಕೇಳುತ್ತಿತ್ತು. ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಅದಕ್ಕೆ ಬಯ್ಯುವ ಮನಸ್ಸಾಗಲಿಲ್ಲ. ನಕ್ಕು ಸುಮ್ಮನಾದೆ.

ಭಂಡಾರಧಾರ ಪ್ರವಾಸ ಕಥನ.. : ಅಧ್ಯಾಯ ೪

ವಿಲ್ಸನ್ ಅಣೆಕಟ್ಟು; ಆರ್ಥರ್ ಸರೋವರ..

      ನೇಸರನು ಮೇಲೆ ಹರಿದು, ಮಂಜು ಸರಿಸುವ ಮೊದಲೇ ಕಸಾರದ ಹಸಿರನ್ನು ಉಸಿರಲ್ಲಿ ತುಂಬಿಕೊಂಡು ಮುನ್ನಡೆದೆವು. ದಾರಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಬೆಟ್ಟದ ಸಾಲುಗಳನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾ ಪಯಣ ಸಾಗಿತು. ಮುಂದಿನ ನಿಲ್ದಾಣ ವಿಲ್ಸನ್ ಅಣೆಕಟ್ಟು. ಮತ್ತೆ ಆರ್ಥರ್ ಸರೋವರ. ಇದು ನಾವು ಅಂದುಕೊಂಡಿದ್ದು. ಹೋಗಿ ನೋಡಿದರೆ ಇವೆರಡೂ ಒಂದೇ ನಾಣ್ಯದ ಎರಡು ಮುಖಗಳು. ಒಂದು ಆಣೆಕಟ್ಟು ಹರಿದು ಬರುವ ನೀರಿಗೆ ಮುಂದೆ ಸಾಗದಂತೆ ಅಡ್ಡ ನಿಂತು, ತನ್ನಲ್ಲಿ ಜಮಾ ಆದ ನೀರಿನಿಂದ ಒಂದಿಷ್ಟು ವಿದ್ಯುತ್ತು ಉತ್ಪಾದನೆಯಾಗಿ, ನಾಲ್ಕಾರು ಕತ್ತಲ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂತೋಷವನ್ನು ಬೆಳಗುವುದು ಅಥವಾ ಜಮೆಯಾದ ನೀರು ಕೆಲವು ರೈತರ ಹೊಲಗಳಲ್ಲಿ ಹರಿದು ಕೃಷಿಗೆ ನೆರವಾಗಿ, ಅವರ ಬದುಕಲ್ಲಿ ಖುಷಿಯ ಪೈರು ಬೆಳೆಸುವುದು. ಆದರೆ ಬಹುತೇಕ ಲಾಭ ಒಬ್ಬರಿಗೆ ನಷ್ಟವಾದಾಗ ಮಾತ್ರ ಸಾಧ್ಯ ಅಲ್ಲವೇ? ಇದೇ ರೀತಿ ಆ ಆಣೆಕಟ್ಟು ತನ್ನ ವಿಸ್ತಾರವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲಿಕ್ಕಾಗಿ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ತಗ್ಗು ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ನುಂಗಿ ಬಿಡುವುದೂ ಉಂಟು. ಎಷ್ಟಾದರೂ ಬಗ್ಗಿದವನಿಗೆ ಒಂದು ಗುದ್ದು ಹೆಚ್ಚು. ಹೀಗೆ ಎದೆಯುಬ್ಬಿಸಿ ನಿಂತ ಆಣೆಕಟ್ಟು ಒಂದಾದರೆ, ಅದರ ಹಿನ್ನೀರೇ ಆರ್ಥರ್ ಸರೋವರ. ಮೊದಲಿಗೆ ಆ ಸರೋವರದಲ್ಲಿ ಕುಣಿಯುತ್ತಿದ್ದ ಅಲೆಗಳನ್ನು ನೋಡಿ ಒಂದು ನದಿಯೇನೋ ಅಂದುಕೊಂಡಿದ್ದೆ. ಆದರೆ ಈಗ ನಿಜ ವಿಷಯ ತಿಳಿದಿರುವುದರಿಂದ ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಅದನ್ನ ಸರೋವರ ಎಂದೇ ಕರೆಯೋಣ.

      ಸುತ್ತಲ ನೋಟ, ಬೀಸಿ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಗಾಳಿ, ತುಂಬಿ ಹರಿಯುತ್ತಿದ್ದ ಸರೋವರ ಎಲ್ಲಾ ಒಂದಾಗಿ ಅಲ್ಲೊಂದು ಸುಂದರ ವಾತಾವರಣ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಇದರ ಅನುಭವ ನಮ್ಮ ನಂತರ ಬಂದವರಿಗೆ ಅಷ್ಟೊಂದು ಅನುಭವವಾಗಿರಲಿಕ್ಕಿಲ್ಲ. ಯಾಕಂದ್ರೆ ಅದಾಗಲೇ ಅಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಕಪಿ ಚೇಷ್ಟೆ ಶುರುವಾಗಿತ್ತಷ್ಟೇ. ಈ ವರ್ಷ ಇಷ್ಟರಲ್ಲಾಗಲೇ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಮಳೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದರೂ ಇಲ್ಲಿಯ ಸರೋವರದಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟೊಂದು ನೀರಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಜೋರಾಗಿ ಬೀಸಿ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಗಾಳಿಯಿಂದಾಗಿ ಅಲೆಗಳು ಒಂದರ ಬೆನ್ನೇರಿ ಒಂದು ಬರುತ್ತಿದ್ದವು. ಆದರೂ ನಾವು ಅವುಗಳ ಕೆಳಗೆ ನುಗ್ಗುವಷ್ಟು ಎತ್ತರಕ್ಕೇನೂ ಏರಿರಲಿಲ್ಲ ಬಿಡಿ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಅಲ್ಲಿ ನೀರಿಗಿಳಿಯದಂತೆ ನಮ್ಮನ್ನು ತಡೆಯಲೂ ಯಾರೂ ಇರದ್ದರಿಂದ ಉತ್ಸಾಹ ಉತ್ತುಂಗಕ್ಕೇರಿತ್ತು. ಹಾಗೇ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಕಾಲೆಳೆಯುತ್ತಾ ಒಂದೆರಡು ಮಾರು ಸಾಗಿದೆ. ಇನ್ನೂ ಚೂರು ಮುಂದೆ ಅಳತೆಗೋಲು ಮೂರು ಅಡಿ ಎತ್ತರದವರೆಗೂ ನೀರಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಿತ್ತು. ಅದರ ಮುಂದಿದ್ದ ಇನ್ನೊಂದು ಎಷ್ಟು ಹೇಳುತ್ತಿತ್ತು? ಕಾಣಲಿಲ್ಲ, ಕೇಳಲಿಲ್ಲ. ಈ ನಡುವೆ ಜೊತೆಗಿದ್ದ ಅಭಿಷೇಕ್ ಒಂದಿಷ್ಟು ಹೆದರಿಸಿದ. ಮುಂದೆ ಹೋಗಬೇಕೆಂದಿದ್ದ 'ಛತ್ರಿ ಜಲಪಾತ'(Umbrella Falls)ದಲ್ಲಿ ನೀರಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅನ್ನೋ ಅನುಮಾನ ಅದು. ನೀರಿನ ತಾಣಕ್ಕೆ ಬಂದು ಅಡಿಯಿಂದ ಮುಡಿತನಕ ನೆನೆಯದೇ ಹೋದರೆ ಹೋಗಿ ಬಂದ ಖುಷಿಯೇ ಮೂಡದು. ನೀವಿದನ್ನ ಯಾವ ನೆನೆಯುವಿಕೆಯ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಕೊಂಡರೂ ಸರಿಯೇ.

      ಇದೇ ಮನಸ್ಸಿಂದ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಎರಡು ಮುಳುಗು ಹಾಕಿ ಎದ್ದೆ. ಇನ್ನೂ ಒಂದಿಷ್ಟು ಹಾಕುತ್ತಿದ್ದೆನೇನೋ.! ಆದರೆ ಅಷ್ಟರಲ್ಲೇ ನನ್ನ ಕೊರಡು ದೇಹಕ್ಕೇನಾದರೂ ಆದರೆ ಎಂಬ ಭಯ ಬಿದ್ದು; ಭಯವಲ್ಲವಂತೆ, ಕಾಳಜಿಯಂತೆ ಅದು. ಮೊದಲಿಗೆ ಆಕೆ care ಎಂದು ಕೂಗಿದ್ದು scare ಎಂದಂತೆ ಕೇಳಿ, ಎರಡೆರಡು ಬಾರಿ ಆಕೆ ಅದನ್ನೇ ಹೇಳಿದರೂ, ನನ್ನ ಕಿವಿಗಳನ್ನು ಎಷ್ಟೇ ಅರಳಿಸಿದರೂ, ಸರಿಯಾಗಿ ಕೇಳಿಸದೇ ಹೋಗಿ, ಕೊನೆಗೆ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ 'ಕಾಳಜಿ' ಅಂತ ಹೇಳಿದಾಗ ಕಿವಿಗೆ ಕೇಳಿಸಿತು. ಬುದ್ಧಿಗೆ ಅರ್ಥವಾಯ್ತು. ಆ ಕಾಳಜಿಯಿಂದಾಗಿ ನನ್ನ ಸಾಹಸವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಬೇಕಾಗಿ ಬಂತು. ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸು ಯಾವುದರಲ್ಲಿ ಖುಷಿ ಕಾಣುತ್ತೆ ಅಂತ ತಿಳಿಯದೆಯೇ, ಒದಗಬಹುದಾದ ಆಪತ್ತಿನ ಬಗ್ಗೆಯೇ ಯೋಚಿಸಿದ್ದೇ ಆದರೆ ಅಲ್ಲಿ ಎಂದೂ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಬದುಕುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಹಾಗಂತ ನನ್ನ ಮರುಳು ಇನ್ನೊಬ್ಬರ ಆತಂಕಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಲೂಬಾರದು. ಈ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ನೀರಿಂದ ಹೆಜ್ಜೆ ಹಿಂದಿಡಬೇಕಾಯ್ತು. ಬಳಿಕ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲೆಸೆಯುವ ಸ್ಪರ್ಧೆ ಶುರುವಾಯ್ತು. ಬಹಳ ದೂರ ಯಾರು ಎಸೀತಾರೆ ಅಂತ. ನಾನು ಮಾತ್ರ ಎಸೆಯಲು ಹೋಗಲಿಲ್ಲ. ಎಲ್ಲರೂ ಕಲ್ಲು ಎಸೆದು ಸರೋವರದಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಮಟ್ಟ ಹೆಚ್ಚಾಗಿಬಿಟ್ಟರೆ ಅಂತ.

      ನಾವು ಹೋದಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ಕಪಿಗಳ ಹಾವಳಿ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಮಾನವ ಇಲ್ಲವೇ ಮನುಷ್ಯ ಎಂಬುದಕ್ಕಿಂತಲೂ, ಮಂಗನಿಂದ ಮಾನವ ಎನ್ನುವುದನ್ನ ಗಾಢವಾಗಿ ನಂಬಿರುವ ನಾವೇ ಅವುಗಳ ಪಾತ್ರವನ್ನೂ ವಹಿಸಿದೆವು. ಮರ ಹತ್ತಿ ಕುಳಿತೆವು, ಕೆಮರಾ ನೋಡಿ ಹಲ್ಕಿರಿದೆವು. ನಿಜವಾಗಿ ಕೋತಿಗಳೇನಾದರೂ ಅಲ್ಲಿ ಇದ್ದಿದ್ದೇ ಆದರೆ ನಾಚಿ ಮರೆಗೆ ಸರಿಯುತ್ತಿದ್ದವೇನೋ!?. ಕಡೆಗೆ ನಿಮಗೆಲ್ಲರಿಗೂ ಗೊತ್ತಿರುವಂತೆ, ಇಂದಿನ ಬಹುತೇಕ ಯುವಜನತೆಗೆ ಮಹಾತ್ಮಾ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಬಗ್ಗೆ ಎಂಥದೇ ದ್ವೇಷ ಇದ್ದರೂ, ತಪ್ಪಿ ಪ್ರೀತಿಯಿದ್ದರೆ ಅದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚೇ ಪ್ರೀತಿ; ಅವರದ್ದೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಮೂರು ಮಂಗಗಳ ಮೇಲೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಅವುಗಳಂತೆ ಕುಳಿತು ಫೋಟೋಗೆ ಪೋಸು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೂ ಆಯ್ತು. ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಲೆಕ್ಕ ತಪ್ಪಾಗಿರಲೂಬಹುದು. ಹಾಗಾಗಿ ಮೂರಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿಗೆ ಇದ್ದೆವೋ ಏನೋ. ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಮಂಗಕ್ಕೆ ಹೇಗೂ ಗೊತ್ತಿರಲಿಕ್ಕಿಲ್ಲ. ಫೋಟೋ ತೆಗೆದಾತ ಎಣಿಸುತ್ತಾ ಕೂತಿರಲಿಕ್ಕಿಲ್ಲ. ಉಳಿದವುಗಳು ಕತ್ತು ತಿರುಗಿಸಿ ನೋಡಹೋಗಿ, ಮರದಿಂದ ಕೆಳಗೆ ಬಿದ್ದು, ಲೆಕ್ಕದಲ್ಲಿ ತಾವೇ ಕಡಿಮೆಯಾದರೆ ಎಂಬ ಭಯದಿಂದಲೇ ಸುಮ್ಮನಿದ್ದವು. ದಿನದ ಬಹುಪಾಲು ಬಾಯಿ ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡೇ ಇದ್ದ ನಾನು, ಇಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಬಾಯಿಗೆ ಕೈ ಅಡ್ಡ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಕುಳಿತೆ.

      ಒಂದಿಷ್ಟು ಫೋಟೊಗಳನ್ನ ಕ್ಲಿಕ್ಕಿಸಿ ಆದ ಮೇಲೆ ಮುಂದೆ ಸಾಗಿದ್ದು ಜಲಪಾತವನ್ನರಸಿ. ಆ ಕಥೆ ಮುಂದಿನವಾರ.

ಭಂಡಾರಧಾರ ಪ್ರವಾಸ ಕಥನ.. : ಅಧ್ಯಾಯ ೭

ಮರಳಿ ಗೂಡಿಗೆ :

      ಅಬ್ಬಬ್ಬಾ..!!​ ೨ ರೋಟಿ ತಿಂದು ಬರಲು ಇಷ್ಟು ಹೊತ್ತೇ ? ಇವನದೇನು ಬಕಾಸುರನ ಹೊಟ್ಟೆಯೇ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಡಿ. ಒಂದು ದಿನದ ಅನುಭವವನ್ನು ನಿಮ್ಮ ಮುಂದಿಡಲು ಸುಮಾರು ೨ ತಿಂಗಳು ಹಿಡಿಯುತ್ತಾ ಬಂತು. ಹೀಗಿರುವಾಗ ಕಳೆದ ವಾರ ಊಟಕ್ಕೆ ಹೋದವ ಈ ವಾರ ಮರಳಿ ಬರುವುದರಲ್ಲೇನು ತಪ್ಪು ? ಆದರೆ ಒಂದು ವಿಚಾರ ಕೇಳಿ, ಬಕಾಸುರನಿಗಾಗಿ ಬಂಡಿ ಭೋಜನ ಕೊಂಡೊಯ್ದುದು ಅವನೊಬ್ಬನೇ ತಿನ್ನುತ್ತಿದ್ದನೋ, ಅವನ ಪರಿವಾರದವರೆಲ್ಲಾ ತಿನ್ನುತ್ತಿದ್ದರೋ ಕಂಡು ಹೇಳಿದವರಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅವನಿಗೆಂದು ಕೊಂಡೊಯ್ದ ಅಷ್ಟೂ ಭಕ್ಷ್ಯ ಭೋಜ್ಯಗಳನ್ನು ಒಬ್ಬನೇ ತಿಂದ ಭೀಮನ ಹೊಟ್ಟೆಯೇ ದೊಡ್ಡದೇನೋ ಅಂತ ನನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ಇನ್ನು ಬಕಾಸುರ ಒಬ್ಬನೇ ತಿನ್ನುತ್ತಿದ್ದ, ಬರೀ ಭಕ್ಷ್ಯ ಭೋಜ್ಯಗಳಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ಗಾಡಿಗೆ ಕಟ್ಟಿದ ಪಶುಗಳನ್ನೂ, ಗಾಡಿಯನ್ನೊಯ್ದ ಮಾನವನನ್ನೂ ತಿನ್ನುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ ಅವನದೇ ದೊಡ್ಡ ಹೊಟ್ಟೆ ಎಂದು ನೀವು ಹೇಳಿದರೂ ನನ್ನ ತಕರಾರಿಲ್ಲ. ನಮ್ಮ ನಮ್ಮ ಹೊಟ್ಟೆ ತುಂಬುವಷ್ಟೋ, ಅದಕ್ಕೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಮ್ಮಿಯೋ (ಆಮೇಲೆ ತಿಂದಿದ್ದು ಹೊರಬರಬಾದೆಂಬ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ) ತಿಂದು ಅಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಟಿದ್ದಾಯ್ತು.

      ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಯಾವುದೇ ನಿಲ್ದಾಣಗಳಿಲ್ಲ. ಬೆಳಿಗ್ಗೆಯ ನಮ್ಮ ಆರಂಭಿಕ ಸ್ಥಾನವೇ ನಮ್ಮ ಗಮ್ಯಸ್ಥಾನವೂ ಆಗಿತ್ತು. ಮತ್ತೆ ಎಲ್ಲ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಕಥೆಗಳನ್ನುಸುರುವುದರಲ್ಲಿ ಮಗ್ನರಾದರು. ಬೇಡ ಎಂದರೂ ಕೇಳಿ ಬಂದ ಒಂದೆರಡು ಸಾಲುಗಳಿಂದ ತಿಳಿದುದೇನೆಂದರೆ ಈ ಕಥೆಗಳು ಯಾವುದೇ ಸಿನಿಮಾ ಕಥೆಗಳಿಗೂ ಕಮ್ಮಿಯಿರಲಿಲ್ಲ. 'ಈಗಿನ ಸಿನಿಮಾಗಳಲ್ಲಿ ಕಥೆ ಎಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ?' ಅಂತೇನಾದ್ರೂ ನೀವು ಕೇಳಿದ್ರೆ ನನ್ನತ್ರ ಉತ್ತರ ಇಲ್ಲ. ಮುಂದೆ ಮಹಾನಗರಿಯಿಂದ ಹೊರಬೀಳುವುದೆಂದೆಂದು ಖಾತ್ರಿಯಿಲ್ಲದ್ದರಿಂದ ಬಂದ ಸಮಯವನ್ನ ಸದುಪಯೋಗಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಲುವಾಗಿ ಕಿಟಕಿಯಿಂದ ತಲೆ ಹೊರಹಾಕಿಕೊಂಡು ಕುಳಿತೆ. ಈಗ ನನ್ನ ಕಿವಿಗಳಿಗೆ ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದುದು ಗಾಳಿಯದೊಂದೇ ಸದ್ದು.

      ಈಗೀಗ ನಮ್ಮ ರಥದ ಸಾರಥಿಗೂ ಏನೋ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ತುಂಬಿದಂತಿತ್ತು. ಬಹಳ ವೇಗವಾಗಿ ಗಾಡಿಯನ್ನೋಡಿಸುತ್ತಿದ್ದ. ಅಷ್ಟೆಯೋ, ಅದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚೋ ವೇಗವಾಗಿ ಬೀಸುವ ಗಾಳಿ. ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ನನ್ನ ಮುಂದೆ ಸೋತು ಹೋಗಿದ್ದ ವರುಣ ಈಗ ಮರುತ್ತನನ್ನು ಕಳಿಸಿದ್ದ. ಜೋರಾಗಿ ಬೀಸುವ ಗಾಳಿಗೆ ಕಣ್ಣು ಕಿತ್ತು ಬಂದಂತೆನಿಸಿದರೂ ಎವೆ ಮುಚ್ಚದೆ ಕುಳಿತೆ. ಆದರೂ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಸೋಲು ನನ್ನದಾಯ್ತು. ಒಂದು ಕ್ಷಣ ಸುಧಾರಿಸಿಕೊಂಡು ಮತ್ತೆ ಪಂಥ ಒಡ್ಡಿದೆ. ಮತ್ತದೇ ಫಲಿತಾಂಶ. ಹೀಗೆ ನಾಲ್ಕೈದು ಪಂದ್ಯಗಳಾಗಿ, ಅಷ್ಟರಲ್ಲೂ ನಾನು ಸೋತ ಖುಷಿಯಿಂದ ಮರುತ್ತ ಮರಳಿದ. ನಮ್ಮ ಗಾಡಿ ಕೂಡ ನಿಧಾನಗೊಂಡಿತ್ತು. ನಾವು ಮಹಾನಗರಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಲಿಟ್ಟಾಯ್ತು ಅಂತ ಬಿಡಿಸಿ ಹೇಳೋದು ಬೇಡ ತಾನೇ!?

      ಈಗ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಎಲ್ಲರೊಂದಿಗೆ Dumb Charades ಆಟದಲ್ಲಿ ನಾನೂ ಒಂದಾದೆ. ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತಿನ ಆಟ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಬೇಜಾರಾಗಿ ಏನೇನೋ ಮಾತುಕತೆಯಲ್ಲಿ ಲೀನರಾದರು. ನಾನು ಪೂರ್ತಿ ದಿನದ ಪುಟಗಳನ್ನು ತಿರುವಿ ಹಾಕುತ್ತಿದ್ದೆ.

ಕೊನೆಯ ಮಾತು (ಬೆನ್ನುಡಿ):

      ಮನಸ್ಸು ದಣಿವರಿಯದಿದ್ದರೂ, ದೇಹ ಅರಿತಿತ್ತು. ೯ : ೧೫ ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಜೆ.ಬಿ.ನಗರ ತಲುಪಿದವನೇ ಕೋಣೆಗೆ ಹೋಗಿ, ಹೊತ್ತೊಯ್ದ ಚೀಲವನ್ನಿಟ್ಟು ರಾತ್ರಿಯ ಊಟಕ್ಕೆ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಕೂಡಿಕೊಂಡೆ. ಆದಿತ್ಯ, ದಿವಾಯ್ ಇಬ್ಬರಿಗೂ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಊಟ ಕಾಯುತ್ತಿತ್ತಂತೆ, ಅದಕ್ಕೆ ಅವರು ಹೊರಟರು. ನಾನೋ, ಮನೆಗೆ ಬರುವ ಊಟಕ್ಕೆ ಇಂದು ಬರದಿರಲು ಮೊದಲೇ ತಿಳಿಸಿದ್ದೆ. ಎಲ್ಲರೂ ಊಟ ಮುಗಿಸಿ ಅವರವರ ಮನೆ ಕಡೆಗೆ ಸಾಗಿದ್ದಾಯ್ತು.

      ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅವರಿವರೊಂದಿಗೆ ಅಷ್ಟಾಗಿ ಬೇರೆಯದಿದ್ದರೂ, ಪ್ರವಾಸಕ್ಕೆ ಆಹ್ವಾನಿಸಿ, ಕರೆದೊಯ್ದ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಮನದಲ್ಲೇ ಧನ್ಯವಾದಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾ, ನನ್ನಿಂದ ಎಲ್ಲಾದರೂ ಅವರ ಸಂತೋಷಕ್ಕೆ ಭಂಗ ಬಂದಿದ್ದಲ್ಲಿ ಅವರಲ್ಲಿ ಕೇಳಬೇಕಾದ ಕ್ಷಮೆಯನ್ನ ನನ್ನಲ್ಲೇ ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ, ಇಡೀ ದಿನವನ್ನ ಮೆಲುಕು ಹಾಕುತ್ತಾ ಮಲಗಿದೆ. ಬೆಳಿಗ್ಗೆಯಿಂದ ಕಣ್ಣೆವೆ ಮುಚ್ಚಿದ್ದು ತೀರಾ ಕಡಿಮೆ ಎಂಬ ನೆನಪಾಗಿ ಬೇಗನೆ ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡೆ.

      ಈಗ ಮತ್ತೆ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಮಾತನ್ನಾಡಲು ಶುರುಮಾಡಿತ್ತು. ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಅದಕ್ಕೆ ಮರುಳೇ ಎಂದು ಬಯ್ದಿದ್ದರ ಸೇಡು ತೀರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಕಾದಂತಿತ್ತು. "ನಿನ್ನೆ ರಾತ್ರಿ ಕಂಡ ನನ್ನ ಕನಸು ನನಸಾಯ್ತು, ಈಗಲಾದರೂ ನಾನು ಮರುಳಲ್ಲ; ನೀನೇ ಮರುಳು ಅಂತ ಒಪ್ಪಿಕೋ" ಎಂದು ದಬಾಯಿಸುತ್ತಿತ್ತು. "ನಾನು ಮರುಳಲ್ಲ, ನೀನೇ ಮರುಳು" ಎಂದಂದು ನಸುನಗುತ್ತಾ ನಿದ್ರೆ ಹೋದೆ.

      ಇಷ್ಟರವರೆಗೂ ನಿಮಗೆ ತೋರಿಸದಿದ್ದ ನನ್ನ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳ ಮುಖಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ. ಅವರ ಅಪ್ಪಣೆ ಕೇಳದೆ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದು.

ಭಂಡಾರಧಾರ ಹೋಗಿ ಬಂದ ತಂಡ (ಮುಂದಿಂದ ಹಿಂದಕ್ಕೆ.)
ಎಡ ಪಂಕ್ತೀಯರು: ದಿವಾಯ್,ಅಪೂರ್ವಾ,ನಾನು,ಅಭಿಷೇಕ್,ನಿರಂಜನ್
ಬಲ ಪಂಕ್ತೀಯರು:  ರುಚಿಕಾ,   ಆದಿತ್ಯ,   ಪವನ್,    ಮಧು,   ದಿವ್ಯಾ

Happy ಹೋಳಿ Day : ಭಾಗ ೧

   ಬಣ್ಣಗಳ ಹಬ್ಬ ಹೋಳಿ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹಬ್ಬವೂ ತನ್ನದೇ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳಿಂದ ಜನಮನದ ರಂಗೇರಿಸುವುದುಂಟಾದರೂ ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬ ಇನ್ನೂ ಒಂದಿನಿತು ಮುಂದೆ ಸಾಗಿ ಜನರ ತನು-ಮನವನ್ನೂ ರಂಗೇರಿಸುತ್ತೆನ್ನಬಹುದು. ಮೈಗಂಟುವ ಬಣ್ಣಗಳಲ್ಲಿ ಲೀನವಾಗುವ ಆಶೆ ಅಷ್ಟೊಂದು ಉತ್ಕಟವಾಗಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಬಹಳ ಜನ ಒಂದೆಡೆ ಕಲೆತು ಬಣ್ಣಗಳಿಂದ ಮೈ-ಮನ ತುಂಬಿಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ನನ್ನ ಕಣ್ತುಂಬಿಕೊಳ್ಳುವ ಬಯಕೆಯೊಂದಂತೂ ಇತ್ತು. ನಿತ್ಯದ ಜಂಜಾಟಗಳನ್ನು ಮರೆತು ಹಬ್ಬದ ಸಡಗರದಿಂದ ಕುಣಿಯುತ್ತಿರುವ ಅಷ್ಟೂ ಜನರಿಂದ ದೂರ ನಿಂತು, ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ದಿನವನ್ನು ಖುಷಿಯ ಬುಗ್ಗೆಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವ ಜನರನ್ನು ನೋಡಿದ ಕಣ್ಣುಗಳು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತುಂಬುವ ಬಣ್ಣಗಳ ಮುಂದೆ ಬಾಕಿ ಎಲ್ಲ ನಿರ್ವರ್ಣ. ನೀರ್ ಬಣ್ಣ.

   ಮೊದಲಿಗೆ ನನ್ನ ರೂಮ್-ಮೇಟ್ಗಳಿಗೆಲ್ಲಾ ಅಲ್ಪ ಸ್ವಲ್ಪ ಬಣ್ಣ ಹಚ್ಚಿ ನಾನೂ ಹಚ್ಚಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಳಿ ಶುಭಾಶಯ ವಿನಿಮಯ ಆದ ಮೇಲೆ ಇಬ್ಬರು ಕಛೇರಿಯ ಸ್ನೇಹಿತರೊಡಗೂಡಿ, ಇನ್ನೂ ಮೂರ್ನಾಲ್ಕು ಜನ ಬಂದು ಸೇರುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯೊಂದಿಗೆ ಕೋಣೆಯಿಂದ ಹೊರಬಿದ್ದೆ. ಸಮೀಪದಲ್ಲಿಯೇ ಇದ್ದ ಶಾಲಾ ಆವರಣವೊಂದರಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬ ಏರ್ಪಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಮೊದಲೇ ಸದ್ದು-ಗದ್ದಲ ಹೆಚ್ಚಿರುವ ಮುಂಬಾಯಿ ನಗರಿಯಲ್ಲಿ ಮನೆ ಮನೆಯಲ್ಲೂ ತಮಟೆ ಬಡೆದು ಅದನ್ನ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು ಬೇಡ ಎಂತಲೋ, ಶಹರಿನ ನಿತ್ಯದ ಬಣ್ಣ ಹೋಳಿಯ ರಂಗಿನಿಂದ ಅಳಿಸಿಹೋಗಬಾರದೆಂದೋ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆ. ತಲಾ ೧೨೫ ರೂಪಾಯಿಯ ಪಾಸುಗಳನ್ನು ಕೊಂಡು ಮೂವರೂ ಒಳನುಗ್ಗಿದೆವು. ಆಯೋಜಕರೇ ಒದಗಿಸಿದ ಬಣ್ಣದ ಪಾಕೀಟುಗಳನ್ನೂ, ಒಂದೊಂದು ಬಟ್ಟೆ ತುಂಡನ್ನೂ ಎತ್ತಿಕೊಂಡು ಮುಂದೆ ನಡೆದೆವು.

   ಧ್ವನಿವರ್ಧಕದಿಂದ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಡ್ಹುಬ್ ಡ್ಹುಬ್ ಎಂಬ ಸದ್ದಿನ ಹಿಂದಿರುತ್ತಿದ್ದ ಎಷ್ಟೋ ಶಬ್ದಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕೇಳಿಸದೇ ಇದ್ದರೂ, ಅಲ್ಪ ಸ್ವಲ್ಪ ಕೇಳಿದರೂ ಅರ್ಥವಾಗದೇ ಇದ್ದರೂ, ಕೆಲವೊಂದು ಅರ್ಥವಾದರೂ, ಇಷ್ಟು ದಿನ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ರಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಕೇಳಿದ್ದ ಬಾಲಿವುಡ್ಡಿನ ಹಾಡುಗಳೆಲ್ಲ ಒಂದೇ ತಾಳದವು ಎಂಬ ಹೊಸ ಸತ್ಯವೊಂದರ ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರ ನನಗಾಗ ಆಯಿತಾದರೂ, ಇದಾವುದರ ಪರಿವೆಯೇ ಇಲ್ಲದಂತೆ ಕುಣಿಯುತ್ತಿದ್ದ ಜನಗಳ ಮಧ್ಯೆ ನಾನೂ ಹೊಕ್ಕೆ. ಸ್ನೇಹಿತರನ್ನೆಲ್ಲಿ ಬಿಟ್ಟೆ ಎಂಬ ಕಾಳಜಿ ನಿಮಗೆ ಬಂದಿದ್ದೀತು. ಆ ಜನಜಂಗುಳಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಅವರ ಮನದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಕಥೆಯನ್ನು ಕೇಳಿಯೋ, ಕಲ್ಪಿಸಿಯೋ ಬರೆಯುವ ಕಥೆಗಾರ ನಾನಲ್ಲ. ವೀಕ್ಷಕನಾಗಿ ನಿಂತ ನನ್ನ ಪಾಲಿಗೆ ಅಲ್ಲಿ ನೆರೆದ ಅಷ್ಟೂ ಜನ ಒಂದು, ಅವರ ಮಧ್ಯೆ ಇದ್ದೂ ಹೊರಗಿನಿಂದ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದ ನಾನೊಂದು.

   ಹೆಣ್ಣು-ಗಂಡೆಂಬ ಲಿಂಗ ತಾರತಮ್ಯ ಇಲ್ಲದೆ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ-ಶೂದ್ರ ಎಂಬ ಜಾತಿ ಭೇದ ಇಲ್ಲದೆ, ಕಪ್ಪು ಜನರ ಬಣ್ಣ ಎಂದೂ ಬದಲಾಗದು, ಬಣ್ಣ ಬದಲಾಗುವುದು ಬಿಳಿಯ ಜನರದ್ದು ಎಂಬ ಎಷ್ಟೋ ಪೋಸ್ಟುಗಳನ್ನು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಂಡ ಜನ ಇಂದು ಅದರ ನೆನಪೂ ಇಲ್ಲದೆ, ಇದ್ದರೂ ಅಂಥ ದೊಡ್ಡ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಜನರ ಮುಂದೆ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರೆ ಅದನ್ನೆಷ್ಟು ಜನ ಲೈಕ್ ಮಾಡಿಯಾರು, ಎಷ್ಟು ಜನ ಕಾಮೆಂಟ್ ಮಾಡಿಯಾರು ಎಂಬ ಏಕಮಾತ್ರ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಬರೆದಿದ್ದು ಬೇರಾವ ಭಾವನೆಯೂ ಇರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ತಮ್ಮಲ್ಲೇ ತಪ್ಪೊಪ್ಪಿಕೊಂಡು, ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವ ಮನಸ್ಸು ಬಾರದವರು ಅದು ಆಫ್ರಿಕಾದ ನೀಗ್ರೋ ಕುರಿತು ಹೇಳಿದ್ದು, ಅಲ್ಲಿ ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬ ಆಚರಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಸಮಝಾಯಿಶಿ ಕೊಟ್ಟುಕೊಂಡು ಅಂತೂ ತಮ್ಮ ಚರ್ಮದ ವರ್ಣ ಭೇದ ಮರೆತು ಹೋಳಿಯ ಖುಷಿಯ ರಂಗನ್ನು ಮೆತ್ತಿ, ಮೆತ್ತಿಸಿಕೊಂಡು, ಆವರಣದ ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಕಟ್ಟಿದ್ದ ಪೈಪುಗಳಿಂದ ಕಾರಂಜಿಯಂತೆ ಚಿಮ್ಮುತ್ತಿದ್ದ ನೀರಿನಡಿಯಲ್ಲಿ ನೆನೆಯುತ್ತಾ ಕಿವಿಗೆ ಹೊಡೆದಂತೆ ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದ ಧ್ವನಿವರ್ಧಕದ ಡ್ಹುಬ್ ಡ್ಹುಬ್ ತಾಳಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಕುಣಿಯುತ್ತಿದ್ದ ಜನರ ಖುಷಿಯಲ್ಲಿ ನಾನೂ ಒಂದಾದೆ.

   ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಕೊಠಡಿಮಿತ್ರರು, ಅವರ ಮಿತ್ರರು ಅಲ್ಲೇಜಮಾಯಿಸಿದ್ದರು. ಬೇಕಾಗಿಯೋ, ಬೇಡಾಗಿಯೋ, ನನ್ನ ಸ್ನೇಹಿತವರ್ಗ ಚಿಕ್ಕದಿತ್ತೆಂಬ ಅನಿವಾರ್ಯತೆಯಿಂದಲೋ, ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತಿನ ಮೊದಲು ಪರಿಚಯವೇ ಇಲ್ಲದ ನನ್ನ ಮುಖಕ್ಕೂ ಬಣ್ಣ ಹಚ್ಚಿ 'ಹ್ಯಾಪಿ ಹೋಳಿ' ಎಂದು ಶುಭ ಹಾರೈಸುವ ಮೂಲಕ 'ಎಂದಿನ ನೀನು ಇಂದು ನೀನಲ್ಲ, ನಿನ್ನ ಬಣ್ಣ ಬದಲಾಯಿಸಿದ್ದೇವೆ' ಎಂದು ಸಾರಿದ ಆ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ನಾನೂ ಒಂದಾದೆ.

   ಮಧ್ಯೆ-ಮಧ್ಯೆ ತಲೆ ಮೇಲೆ ಬೀಳುತ್ತಿದ್ದ ನೀರು ಮೈ ತುಂಬಾ ಹರಿದು ಕಾಲಬೆರಳಿನ ತುದಿ ಮುಟ್ಟುವಾಗ ಹಿತವೆನಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಪರ್ವತ ಶಿಖರಗಳಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ನದಿ ಸಿಕ್ಕ ಸಿಕ್ಕಲ್ಲಿ ಹರಿದು ಹಲವು ನದಿಗಳೊಂದಾಗಿ ಸೃಷ್ಟಿಯಾದ ಸಾಗರವನ್ನು ಸೇರುವಂತೆ, ಹಲವರ ತಲೆಯ ಮೇಲಿಂದ ಹರಿದು ನೆಲ ತಲುಪಿದ ನೀರನ್ನು ಅದು ಸೇರುತ್ತಿತ್ತು. ವರುಣದೇವನ ಕೃಪೆ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಮುಂಬಯಿ ಮಹಾನಗರ ಪಾಲಿಕೆ ಹಾಗೂ ಪಂಪುದೇವನ ದಯೆಯಿಂದ ಮಳೆ ನೃತ್ಯ (Rain Dance) ನಡೆಯಿತು. 'ಹುಯ್ಯೋ ಹುಯ್ಯೋ ಮಳೆರಾಯ'ದಿಂದ 'ಮುಂಗಾರು ಮಳೆಯೇ'ವರೆಗಿನ ಕನ್ನಡ ಗೀತೆಗಳಂತೆ ಯಾವುದೇ ಮಳೆಹಾಡು ಕೇಳಿಬರಲಿಲ್ಲವಾದರೂ, ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ಪ್ರಖ್ಯಾತಿಗೊಂಡ 'ಪಾನಿ ಪಾನಿ' ಎಂಬೊಂದು ಗೀತೆ ತುಂಬಾ ಸಲ ಕೇಳಿ ಬಂತು. ಹನಿ ಸಿಂಗ್ ಹಾಡಿದ್ದರಿಂದ ಅದನ್ನೊಂದು ಹನಿಗವನ ಎಂದು ನೀವು ಕರೆದರೂ ನನ್ನ ಆಕ್ಷೇಪವಿಲ್ಲ.

   ಕುಣಿಯುವುದು ನನ್ನ ವೃತ್ತಿ, ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಅಲ್ಲವಾದರೂ; ಬರಿದೇ ಮುಡಿಯ ಮೇಲೆ ಸುರಿಯುವ ನೀರ ಕೆಳಗೆ ನಿಂತು, ಅದರ ಮುಂದೆ ನನ್ನ ಆಟವೇನೂ ಸಾಗದು ಎನ್ನುವ ಅರಿವಿದ್ದರೂ ಅದನ್ನು ಮಣ್ಣ ಸೇರಗೊಡುವುದಿಲ್ಲೆಂಬ ಮನದ ಹುಚ್ಚು ಉನ್ಮಾದವೊಂದೇ ಸಾಕು ಸಂತೋಷ ಪಡಲು ಎಂಬ ಸತ್ಯ ನನಗೆ ತಿಳಿದಿದ್ದರೂ; ಅಷ್ಟನ್ನೇ ಮಾಡಿದೆನಾದರೆ ಈಗಾಗಲೇ ಕೂಡಿಕೊಂಡ ಗುಂಪಿನಿಂದ ಒದಗಬಹುದಾಗಿದ್ದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ಡ್ಹುಬ್ ಡ್ಹುಬ್ ತಾಳಕ್ಕೆ ಕುಣಿಯುವುದೇ ಒಳಿತೆನ್ನಿಸಿತು. ಸುರಿಯುವ ನೀರು ಒಮ್ಮೆ ನನ್ನ ಮುಖದ ಬಣ್ಣ ತೊಳೆದಷ್ಟು ಹೊತ್ತು ನಾನು ನಾನಾಗಿರುತ್ತಿದ್ದೆ. ಅದು ನಿಂತು ಮತ್ತೆ ಇನ್ನಾರೋ ಮುಖಕ್ಕೆ ಬಣ್ಣ ಹಚ್ಚಿದೊಡನೆ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಕುಣಿಯುತ್ತಿದ್ದೆ. ಸುತ್ತಲ್ಲೂ ಬಣ್ಣ ಬಣ್ಣದ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಮೆತ್ತಿಕೊಂಡ ತರುಣ ತರುಣಿಯರ ದಂಡೇ ಇದ್ದರೂ, ತುಂತುರು ಹನಿಗಳಿಗೆ ಬಿಸಿಲಿನ ಮೇಲೆ ಪ್ರ್ರೀತಿಯಾಗಿ ಲಜ್ಜೆಯಿಂದ ರಂಗೇರಿ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಬಿಲ್ಲಿನಾಕಾರದಲ್ಲಿಲ್ಲದ ಕಾಮನಬಿಲ್ಲನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾ ನಿಂತೆನಾದರೆ ಸುತ್ತಲ ಶಬ್ದ ಕ್ಷೀಣವಾಗಿ, ಕೇಳುವುದು ನಿಂತು ಹೋಗುತ್ತಿತ್ತು (ಅಷ್ಟು ಹೊತ್ತಿನ ಡ್ಹುಬ್ ಡ್ಹುಬ್ ಸದ್ದಿಗೆ ಕಿವಿ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿದ್ದರಿಂದ ಹಾಗಾಗಿದ್ದು ಎಂದು ನಿಮಗನ್ನಿಸೀತು). ಬಾಕಿ ಎಲ್ಲಾ ಮಬ್ಬಾಗಿ ಬರೀ ಏಳು ಬಣ್ಣಗಳಲ್ಲೇ ದೃಷ್ಟಿ ನೆಟ್ಟು ಹೋಗುತ್ತಿತ್ತು (ಒಂದಿಷ್ಟು ಬಣ್ಣ ಕಣ್ಣು ಹೊಕ್ಕಿದ್ದರಿಂದ ಹಾಗೆ ಕಂಡಿದ್ದು, ಬಾಯಲ್ಲೂ ಒಂದಿಷ್ಟು ಬಣ್ಣದ ನೀರು ಹರಿದಿರುವುದರಿಂದ ಬಣ್ಣ ಬಣ್ಣದ ಮಾತುಗಳು ಇಂದು ಬರುತ್ತಿವೆ ಎಂದು ನಿಮಗೆ ಕಂಡೀತು). 'ಅಷ್ಟು ಜನರ ಮುಂದೆ ನಾನೊಬ್ಬ ಭಾವುಕ ಜೀವಿ ಎಂಬೊಂದು ಸೋಗಿನ ನಾಟಕ ಆಡುತ್ತಿದ್ದೀನಾ ?' ಅಂತೊಂದು ಪ್ರಶ್ನೆ ಮನಸ್ಸಲ್ಲೇ ಮೂಡುತ್ತಿತ್ತಾದರೂ, ಉತ್ತರ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. 'ನಾಟಕವಾದುತ್ತಿದ್ದುದು ನಿಜ. ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತು ಮೊದಲು, ಇನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತಿನ ಬಳಿಕ'. ಬಣ್ಣವಿಲ್ಲದ ನೀರು ನನ್ನ ಬಣ್ಣ ಕಳೆಯುತ್ತಿದ್ದಷ್ಟು ಹೊತ್ತು ನಾನು ನಾನೇ, ಮುಂದೆ ಮಂದಿಯ ಮಂದೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಸುರಿಯುತ್ತಿದ್ದ ನೀರು ನಿಂತು ಮತ್ತೆ ಕುಣಿಯತೊಡಗಿದಾಗ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿದ್ದ ಹುಡುಗಿಯೊಂದರ ಸ್ಪರ್ಶವಾಗಿ ಮೈ ಜುಮ್ಮೆನ್ನಿಸಿತ್ತು.

Happy ಹೋಳಿ Day : ಭಾಗ ೨

    ಸದಾ ನಿಸರ್ಗದ ಅಷ್ಟೂ ವರ್ಣಗಳನ್ನು ನೋಡಿ ಮನ ದಣಿಯದಿದ್ದಲ್ಲಿ ತಣಿಯದಿದ್ದಲ್ಲಿ ಯಾವುದಾದರೊಂದು ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ತನ್ನ ಪ್ರಖರ ಕಿರಣಗಳಿಂದ ಸುಟ್ಟು ಹೋಳಿಕಾ ದಹನವನ್ನೂ, ಅದರ ಪ್ರತಿಫಲವಾಗಿ ಒದಗುವ ಬೂದಿಯ ಬೂದು ಬಣ್ಣ, ಸುಟ್ಟ ಜಾಗದ ಕರಕಲಿನ ಕರಿ ಬಣ್ಣ, ಸ್ವಲ್ಪ ಶಾಖ ತಗುಲಿದ ಹುಲ್ಲಿನ ಬಂಗಾರದ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದ ರವಿರಾಯ ಇಂದು ಕೃತಕ ಬಣ್ಣಗಳಿಂದ ಜನ ಬಣ್ಣಗೆಡುವುದನ್ನು ನೋಡಲು ಉತ್ಸುಕನಾಗಿ ಕಾಲವನ್ನು ಬಹುಬೇಗ ಸರಿಸುತ್ತಾ ಮೇಲೇರಿ ಬರುತ್ತಿದ್ದ. ನಿತ್ಯದಂತಾದರೆ ಸೂರ್ಯ ನೆತ್ತಿಯ ಮೇಲೆ ಬಂದಾಗ ಸುಮ್ಮನೆ ನಡೆದು ಹೋದರೂ ಬಳಲಿಕೆಯಾಗುವುದುಂಟು. ಆದರೆ ನೀರಲ್ಲಿ ನೆನೆಯುತ್ತಿದ್ದುದಕ್ಕೋ, ನಾಳೆಯ ದಿನ ಇದೇ ಥರ ಮತ್ತೆ ಕುಣಿಯುವ ಅವಕಾಶ ದಕ್ಕದು ಎಂಬುದು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಗೊತ್ತಿದ್ದುದಕ್ಕೋ ಜನರಲ್ಲಿ ಸುಸ್ತು ಕಾಣಿಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಮಧ್ಯೆ ಒಮ್ಮೆ ಹೊರ ಹೋಗಿ ನೀರು ಕುಡಿದೋ, ಇಲ್ಲವೇ ಏನನ್ನಾದರೂ ತಿಂದು ಬಂದು ಮತ್ತೆ ಕುಣಿತ ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಮಧ್ಯೆ ನನಗೂ ನನ್ನ ಜೇಬಿನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಒಂದೆರೆಡು ಗಂಟೆಗಳಿಂದ ನೀರಲ್ಲಿ ನೆನೆದು ಛಳಿಯಿಂದ ಮುದ್ದೆಯಾಗಿ ಕುಳಿತ ನೂರರ ನೋಟೊಂದರ ನೆನಪಾಯ್ತು. ಇನ್ನೂ ಹೊತ್ತು ಕಳೆದರೆ ಅದರ ಜೀವ ಯಾತಕ್ಕೂ ಉಪಯೋಗ ಬರದೆ ಹೋದೀತು, ಅಲ್ಲದೆ ಹಿಂತಿರುಗುವ ವೇಳೆಗೆ ನನ್ನ ಖುಷಿಯಲ್ಲಿ ಅದರ ಅಸ್ತಿತ್ವವೇ ನಾಶವಾದೀತೆಂದು ತೋರಿ ಅದನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ನಿಶ್ಚಯಿಸಿದೆ. ಮಾರಿದ್ದಕ್ಕೆ ಒಂದು ಲೀಟರ್ ಸ್ಲೈಸ್ ಹಾಗೂ ಮೂರು ವಡಾ-ಪಾವ್ ನಷ್ಟು ಸಂಪಾದನೆಯಾಯಿತು. ನಮ್ಮ ಗುಂಪಿನ ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲರ ಹೊಟ್ಟೆಗೂ ತುತ್ತು ವಡಾ-ಪಾವ್ ಹಾಗೂ ಗುಟುಕು ಮಾವಿನ ರಸ ಸೇರಿದಾಗ ಆ ನೋಟಿಗೂ ತನ್ನ ಜೀವನದ ಸಾರ್ಥಕತೆಯ ಅರಿವಾಗಿರಬೇಕು. ಅದರ ಮೇಲೊಂದು ನಗು ಮುಖವನ್ನು ನಾನು ಕಂಡೆ.

    ತಿರುಗಿ ಬಂದು ನೆರೆದ ಜನರಲ್ಲಿ ಒಂದಾದೆ. ಹಾಡುಗಳು ಬದಲಾಗುತ್ತಿದ್ದರೂ ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯಲ್ಲಿ ಅದೇ ಡ್ಹುಬ್ ಡ್ಹುಬ್ ಸದ್ದು. ಬಾಕಿ ಯಾವುದೇ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿಲ್ಲ. ಲೈಸೆನ್ಸು ಅವಧಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ್ದರಿಂದಲೋ, ಹಾಡುಗಳ ಸಂಗ್ರಹ ಕಡಿಮೆಯಿದ್ದೋ ಮತ್ತೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಕೇಳಿದ ಹಾಡುಗಳೇ ಪುನರಾವರ್ತನೆಯಾಗತೊಡಗಿದವು. ಜನರ ಉತ್ಸಾಹಕ್ಕೆ ಇದೇನೂ ಧಕ್ಕೆ ತರಲಿಲ್ಲ. ಇದರ ಪರಿವೆಯೇ ಇಲ್ಲದಂತೆ ಬಣ್ಣಗಳೆರಚಾಟ, ಕುಣಿತ ಅದೇ ಭರದಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತಿತ್ತು.

    ಈ ನಡುವೆ ಅದ್ಯಾರಿಗೋ ಬಣ್ಣ ಹಚ್ಚ ಹೊರಟ ಆಕೆಯ ಕೈ ನನಗೆ ತಾಕಿತು. ಇಂಥ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅರಿವಿದ್ದೋ, ಇಲ್ಲದೆಯೋ ಬಣ್ಣ ಹಚ್ಚಿಸಿಕೊಂಡಾತ(ಕೆ) ತಿರುಗಿ ಬಣ್ಣ ಹಚ್ಚುವ ಮಟ್ಟದ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ಹಚ್ಚಿದಾತನ(ಕೆಯ) ಪರಿಚಯವಿದ್ದರೂ, ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಆ ದಿನದ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಜನರಲ್ಲಿ ಸಂತೋಷ ತರುವುದನ್ನು ಇದುವರೆಗೆ ಕಂಡಿದ್ದರಿಂದ ನಾನೂ ಅದನ್ನೇ ಮಾಡಹೋದೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಶೀಘ್ರ ಪ್ರತಿರೋಧ ನನ್ನ ಸ್ವಭಾವವಲ್ಲ. ಎಷ್ಟು ಸಾಧ್ಯವೋ ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ತಾಳ್ಮೆ ವಹಿಸಿಯೇನು. ಎಷ್ಟೇ ಮಳೆ ಸುರಿದರು ಅಲುಗಾಡದ ಗಿರಿಯಂತೆ ಇದ್ದೇನು. ಎಂದು ಗಿರಿ ಪ್ರತಿಸ್ಪಂದಿಸಿತೋ ಅಂದು ಅದರ ನಾಶ, ಕೊಚ್ಚಿ ಬರುವ ನೀರಲ್ಲಿ ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು ತೊಳೆದು ಹೋದೀತು. ಆದರೆ ಬೆಳಗ್ಗಿನಿಂದ ಆಡುತ್ತಿದ್ದ ನಾಟಕದ ಮತ್ತೊಂದು ಅಂಕ ಇದಾಗಿರುವಾಗ, ಇಷ್ಟರವರೆಗೂ ನಟಿಸಿ ಈಗ ಸುಮ್ಮನಿರಲಾದೀತೆ ? ಬಣ್ಣದ ಪಾಕೆಟ್ಟಿಗೆ ಕೈ ಹಾಕಿ, ಗುಲಾಲು ಮೆತ್ತಿದ ಕೈಯನ್ನು ಅವಳೆಡೆಗೆ ಎತ್ತಿದೆ. ಎತ್ತಿದ ಕೈ ಹಾಗೇ ಇಳಿಸುವ ಮನಸ್ಸಾಗದೆ ಬಣ್ಣ ಹಚ್ಚಿದೆ. ಎಲ್ಲಿ ತಾಗಿತೋ ? ತಿರುಗಿ ನೋಡೋ ಅಷ್ಟು ಚೈತನ್ಯ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿರಲಿಲ್ಲ. ಈಗ ನಾನು ಬಣ್ಣ ಹಚ್ಚಿದುದರ ಹಗೆ ತೀರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಆಕೆ ಮತ್ತೆ ಬಣ್ಣ ಹಿಡಿದು ಬಂದಳು. ಈ ಬಾರಿ ನಾನು ಅಲುಗಲಿಲ್ಲ, ಕೊಸರಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. ತಪ್ಪು ಮಾಡಿದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಅದಕ್ಕೆ ಶಿಕ್ಷಕಿ ತನಗೆ ಕೊಡಲಿರುವ ಶಿಕ್ಷೆ ಏನೆಂಬ ಅರಿವಿದ್ದಾಗ ತಲೆ ತಗ್ಗಿಸಿ ಅದಕ್ಕೆ ಸಿದ್ದವಾಗಿ ವಿಧೇಯತೆಯಿಂದ ನಿಲ್ಲುವಂತೆ ನನ್ನನ್ನು ನಾನು ಒಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡೆ. ತಾಗಿದ ಬಣ್ಣ ತೊಳೆಯಲು ಪಂಪುದೇವ ಇದ್ದನಲ್ಲ.!

    ಹೊತ್ತು ಸರಿಯುತ್ತಿತ್ತು. ಲೈಸೆನ್ಸು ಅವಧಿ ಮುಗಿಯುತ್ತಾ ಬಂದಿತ್ತು. ಆದರೇನು, ಜನ ಬಹಳಷ್ಟು ಜಮಾಯಿಸಿದ್ದರಿಂದ, ಎಷ್ಟೇ ದಂಡ ತೆತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ತಾಸು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿದರೂ ಆಯೋಜಕರಿಗೆ ನಷ್ಟವಿಲ್ಲ ಎಂದು ತೋರಿದ್ದರಿಂದ, ಕಾವಲಿದ್ದ ಪೋಲೀಸರ lunch ಟೈಮಿನಲ್ಲಿ ಒಂದಿಷ್ಟು ಲಂಚ ತಿನ್ನಿಸಿ ಗಡುವನ್ನು ಇನ್ನೂ ಒಂದು ತಾಸು ವಿಸ್ತರಿಸಿದ್ದಾಯಿತು. ಎಷ್ಟೆಂದರೂ ಲಂಚದ ದಾರಿ ಸಲೀಸು. ದೂರ ಕಡಿಮೆ. ಹೀಗೆ ನಾಳೆಯ ಚಿಂತೆ ಮರೆತು ಇಂದಿಗಾಗಿ ಬಾಳುವವರಿಗೆ ಲಂಚದ ರಾಜ್ಯವೇ ಸೊಗಸು ಹೊರತು ಇಂದು ನಾಳೆಯ ಯೋಚನೆ ಮಾಡಿ, ನಾಳೆ ಬಂದಾಗ ನಾಡಿದ್ದನ್ನು ಯೋಚಿಸುತ್ತಾ ಕುಳಿತು, ಎಂದಾದರೊಂದು ದಿನ ಸಿಗಲಿರುವ ಸುಖದ ಯೋಚನೆಯಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿರುವವರಿಗೆ ಲಂಚ ತುಚ್ಛವಾಗಿ ಕಂಡೀತು.

    ಹೀಗೆ ದೊರೆತ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮೂರ್ನಾಲ್ಕು ಹುಡುಗಿಯರು ವೇದಿಕೆ ಹತ್ತಿ ಕುಣಿಯತೊಡಗಿದ್ದರು. ಕೆಳಗಿದ್ದ ಕೆಲವು ಪುಟ್ಟ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಮೇಲೆ ಹತ್ತಿಸಿ ನೃತ್ಯದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಲು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲಾಯಿತು. ಕೆಲವರಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕುಣಿದರು. ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ಕೆಳಗೆ ತಮ್ಮ ತಂದೆ-ತಾಯಿ ಕುಣಿದು ತೋರಿದುದನ್ನು ಅನುಕರಿಸಿದರು. ಒಂದು ಮಗು ಸುಮಾರು ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷ ಪ್ರಾಯವಿದ್ದೀತು; ಏನೆಂದರೂ ಕುಣಿಯಲು ಕೇಳಲಿಲ್ಲ. ಬೆಳಗ್ಗಿನಿಂದ ಆಯೋಜಕರೇ ಒದಗಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಬಟ್ಟೆಯ ತುಂಡೊಂದರಿಂದ ಅದಕ್ಕೆ ಸನ್ಮಾನ ಮಾಡಿದರೂ ಅದಕ್ಕೆ ಖುಷಿಯಾಗಲಿಲ್ಲ. ಬದಲು ಅಷ್ಟು ಜನರ ಮುಂದೆ ತನ್ನನ್ನು ಸಣ್ಣ-Man ಆಗಿ ತೋರಿಸಿದುದು ಅದಕ್ಕೆ ಬೇಜಾರು ತರಿಸಿತೇನೋ. ಕುಣಿಯಲು ಪೋಷಕರ ಒತ್ತಾಯ ಹೆಚ್ಚಿದಾಗ ಆ ಮಗುವಿನ ಕಣ್ಣು ಹನಿಗೂಡಿತೇ ಹೊರತು ಕಾಲು ಅಲುಗಲಿಲ್ಲ. ಅಂತೂ ಕೊನೆಗೆ ಆ ಮಗುವಿನ ತಂದೆ ಬಂದು ಅವನನ್ನು ಕೆಳಗಿಳಿಸಿಕೊಂಡರು. ಈಗ ಆ ಮಗುವಿನಲ್ಲಿ ಸುರಿಯುವ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮನದುಂಬಿ ನೆನೆಯುವ, ಮೇಲಿಂದ ಉದುರುವ ಒಂದೊಂದು ನೀರ ಹನಿಯ ಚಿಟ-ಪಟ ಸದ್ದನ್ನು ಕಿವಿಯೊಳಗೆ ತುಂಬಿಕೊಳ್ಳುವ, ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಹರಡಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಬಣ್ಣ ಬಣ್ಣದ ನೀರ ಮೇಲೆ ಕುಪ್ಪಳಿಸಿ ಮತ್ತೆ ಮೇಲೆಬ್ಬಿಸುವ ಉತ್ಸಾಹ ತುಂಬಿ ನಿಂತಿತ್ತು. ಬಣ್ಣಗಳ ಭಾರಕ್ಕೋ, ಒಮ್ಮೆ ನೆಲ ಮುಟ್ಟಿದ ನೀರಿಗೆ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಉಂಟಾದ ಪ್ರೀತಿಯ ಭಾರಕ್ಕೋ ನೀರು ಮೇಲೇರಲಿಲ್ಲ. ಅಪ್ಪ-ಅಮ್ಮನಿಗೆ ಮನಸ್ಸಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಹಟ ಮಾಡಿ ಆಡ ಬಂದ ಆ ಮಗುವಿನ ಕಣ್ಣಿಂದ ಬೇಡೆಂದರೂ ಜಿನುಗುತ್ತಿದ್ದ ಹನಿಗಳು ಕೆಳಗಿಳಿಯುವುದು ಇನ್ನೂ ನಿಂತಿರಲಿಲ್ಲ.

    ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಆಶಯಗಳು ಫಲಿಸಿದಂತೆ ಮಗುವಿನ ಮುಖ ಸಂತೋಷದ ಬುಗ್ಗೆಯಾಗಿತ್ತು.ಅಷ್ಟು ಹೊತ್ತು ನನ್ನನ್ನೇ ಮರೆತು, ಮಧ್ಯೆ ನೆನಪಾದರೂ ಮತ್ತೆ ಮರೆತು ಆ ಮಗುವನ್ನೇ ನೋಡುತ್ತಾ ನಿಂತಿದ್ದ ನನಗೆ ಸುರಿಯುವ ನೀರಿನಿಂದ ದೂರ ಸರಿದು ನಿಂತಿದ್ದರ ನೆನಪು ಬಂತು. ತನ್ನ ಸ್ವಭಾವಕ್ಕೆ ಸಲ್ಲದ್ದನ್ನು ಆ ಮಗು ವಿರೋಧಿಸುತ್ತಿದ್ದುದ್ದನ್ನು ಕಂಡಾಗ 'ನಾನೂ ಯಾಕೆ ಹೀಗೆ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ ?' ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಏಳುತ್ತಿತ್ತು. ಮುಂದೆ ಬರಲಿರುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ನೆನೆದಲ್ಲವೇ ಇಷ್ಟು ಹೊತ್ತು ನಾಟಕವಾಡಿದ್ದು. 'ಇದು ನನ್ನ ಸ್ವಭಾವವಲ್ಲ ಎಂದು ಧಿಕ್ಕರಿಸಿದ್ದರೆ ಏನಾಗುತ್ತಿತ್ತು ?' ಎಂದು ಯೋಚಿಸುತ್ತಲೇ ನಾನು ಮತ್ತೆ ನೀರಿನಡಿ ಹೋದೆ. ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತು ನೀರಲ್ಲಿ ಕುಣಿದು, ದಣಿದು, ಮನ ತಣಿದ ಮಗು ಹೊರಟು ಹೋಗಿತ್ತು. ಮುಂದೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಮುಗಿಯುವಷ್ಟೂ ಹೊತ್ತು ಆ ಮಗುವನ್ನು ನನ್ನಲ್ಲಿ ಆವಾಹಿಸಿಕೊಂಡವನಂತೆ ನಾನು ನಾನಾಗೇ ಇದ್ದು ಹೊರಬಂದೆ.

    ಹೊರ ಬಂದ ಮೇಲೆ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಇಷ್ಟು ಹೊತ್ತೂ ಪರಿಚಯ ಇಲ್ಲದವರೊಡನೆ ಹೋಳಿ ಆಚರಿಸಿಕೊಂಡ ತಪ್ಪಿನ ಅರಿವಾದಂತಿತ್ತು. ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವಾಗಿ ಎಲ್ಲರೂ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಹೆಸರು ಹೇಳಿಕೊಂಡು, ನೆನಪಿಗೆ ಫೋಟೋ ಮುಂದೆ ನಗುವಿನ ಮುಖವಾಡ ಧರಿಸಿ ನಿಂತು ಎಲ್ಲರೂ ನಮ್ಮ ನಮ್ಮ ಗೂಡು ಸೇರಿದೆವು. ಸುಮಾರು ನಾಲ್ಕು ತಾಸು ನೆನೆದ ಮೈ ಚೂರು ಒಣಗಿತ್ತು. ಮತ್ತೆ ನೆನೆಯುವ ಮನಸ್ಸಾಗಿ ಸ್ನಾನದ ಮನೆ ಹೊಕ್ಕೆ. ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಸೋಪು ಹಾಕಿ ತಿಕ್ಕಿಕೊಂಡೆ. ನಿತ್ಯದ ಸ್ನಾನದ ಲೆಕ್ಕದಲ್ಲೊಮ್ಮೆ, ಬಣ್ಣ ಬಿಡಲು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ, ಆಕೆಯ ಸ್ಪರ್ಶದ ಬಣ್ಣವನ್ನಳಿಸಲು ಮಗದೊಮ್ಮೆ ಇನ್ನೂ ಏನೇನು ಕಾರಣಗಳಿದ್ದವೋ ನೆನಪಿಗೆ ಬಾರದು. ಎಲ್ಲಾ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ತೊಳೆದು ಕಳೆದು ಬರುವ ವೇಳೆಗೆ ಆಕೆಯ ಹೆಸರು ಮರೆತರೂ, ಬಣ್ಣ ಮೆತ್ತಿದ ಅವಳ ನೆನಪುಗಳು ಮರೆಯುವ ಮುನ್ನ ಬರೆಯಲು ಕುಳಿತೆ.

ಬಣ್ಣಗಳಲ್ಲಿ ಬಣ್ಣಗೆಟ್ಟ ಮುಖಗಳು

******************************ಮುಗಿಯಿತು******************************